Προφανώς η Ελλάδα έχει γίνει μέρος του πολέμου, από τη στιγμή που δεν τον καταδικάζει ούτε λέει ότι δεν χρησιμοποιείται επιχειρησιακά η στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στη Σούδα» επισημαίνει ο Σωτήρης Ρούσσος. O καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών τονίζει ότι με τη στάση της «είναι πιθανόν η κυβέρνηση να μας παρασύρει και σε περιπέτειες».
Έχουν εξαφανιστεί από τον δημόσιο διάλογο τα ζητήματα διεθνούς δικαίου. Αντίθετα, κυριάρχησε η προοπτική αλλαγής του καταπιεστικού καθεστώτος στο Ιράν. Τι δείχνει αυτό;
Δείχνει ότι ουσιαστικά δεν υπάρχουν πια ούτε διεθνές δίκαιο ούτε διεθνείς θεσμοί, υπό την έννοια ότι έχουν καταρρακωθεί. Ό,τι οικοδομήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έχει ουσιαστικά εξατμιστεί. Ο Τραμπ έδωσε τη χαριστική βολή. Οπότε κανείς δεν συζητάει για το διεθνές δίκαιο γιατί όλοι το θεωρούν «dead and buried» (πεθαμένο και θαμμένο), όπως λένε οι Αμερικανοί. Έχει καταρρεύσει και το αφήγημα επίθεσης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το θέμα της αλλαγής του καταπιεστικού καθεστώτος μπαίνει μπροστά, χωρίς όμως αυτό να πείθει κανέναν. Αφενός είναι πάμπολλα τα αυταρχικά καθεστώτα σε όλη την περιοχή της κεντρικής Ασίας, εμιράτα του Κόλπου κ.λπ., ενώ σήμερα πλέον όλοι έχουν δει ότι επεμβάσεις/πόλεμοι με ανάλογες επικλήσεις αλλαγής καθεστώτων έχουν οδηγήσει σε χάος.
Τι σηματοδοτεί για τη χώρα το ότι ο πρωθυπουργός δεν έχει καταδικάσει την επίθεση;
Δεν περίμενα να την καταδικάσει. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι στοιχισμένη πλήρως με τη γραμμή του Ισραήλ πρωτευόντως και των Αμερικανών δευτερευόντως. Θα περίμενα όμως, έστω σαν έναν διπλωματικό ελιγμό, άμεσα να είχε κάνει μια δήλωση ότι η Ελλάδα δεν είναι μέρος του πολέμου και δεν επιθυμεί να γίνουν από το ελληνικό έδαφος ενέργειες που θα δώσουν αυτή την εντύπωση. Ούτε αυτό έκανε. Είναι πιθανόν η κυβέρνηση να μας παρασύρει και σε περιπέτειες.
Την ίδια τακτική ακολούθησε και στη Γάζα και στη Βενεζουέλα…
Η Ελλάδα σε πέντε, έξι, δέκα χρόνια θα βρει μπροστά της αυτή την αποδυνάμωση αξιών και ουσίας των διεθνών κανόνων π.χ. στο πλαίσιο διεκδικήσεων σε βάρος της Ελλάδας από την Τουρκία ή σε προσφυγή στη Χάγη. Το γεγονός ότι απεμπολούμε το διεθνές δίκαιο θα μας δημιουργήσει προβλήματα όταν χρειαστεί να το επικαλεστούμε.
Το ότι το Μαξίμου σιωπά στο ενδεχόμενο αξιοποίησης από τις ΗΠΑ της στρατιωτικής βάσης της Σούδας ισοδυναμεί με το να επιτρέπει, σύμφωνα με τα ισχύοντα;
Ακόμη κι αν η κυβέρνηση δεν μπορεί ή δεν θέλει να δημιουργεί πρόβλημα στους Αμερικανούς ως προς τις επιχειρησιακές δυνατότητες της βάσης στη Σούδα, έπρεπε –αν μη τι άλλο– να έχει κάνει μια πολιτική δήλωση που να απεμπλέκει τη χώρα από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Η Ελλάδα έχει γίνει μέρος του πολέμου;
Προφανώς, από τη στιγμή που δεν τον καταδικάζει ούτε λέει ότι δεν χρησιμοποιείται επιχειρησιακά η στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στη Σούδα.
Ο κίνδυνος να γίνουν στόχος αντιποίνων η Ελλάδα και ο λαός της είναι υπαρκτός;
Δεν νομίζω ότι θα χτυπήσουν την Ελλάδα ως Ελλάδα, αλλά χτυπώντας εγκαταστάσεις των Αμερικανών στην Ελλάδα μπορεί κατά λάθος ή κατά την αναχαίτιση να υπάρξουν και θύματα πέραν των στόχων.
Η αποστολή φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών συνδέθηκε από την κυβέρνηση με την ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδας-Κύπρου. Πώς το σχολιάζετε;
Είναι αδύναμο το επιχείρημα. Δεν μπορούν να προστατεύσουν την Κύπρο οι δύο φρεγάτες, που δεν είναι έτοιμες και τα πληρώματα δεν έχουν εκπαιδευτεί στην αντιμετώπιση drones ή πυραύλων. Παράλληλα, το ενιαίο αμυντικό δόγμα έχει να κάνει με την Τουρκία. Ενα ερώτημα που θέτω είναι αν αυτό το αμυντικό δόγμα που λένε ότι ανασύρθηκε –μακάρι– θα εφαρμοστεί με τουρκικά πλοία κοντά στην Κύπρο…
Ως προς την στάση της Τουρκίας, τι βλέπετε;
Η Τουρκία παίζει τον ίδιο ρόλο, όπως στην Ουκρανία, και με τον χωροφύλαξ και με τον αστυφύλαξ.
Η πολεμική ανάφλεξη που πλέον υπάρχει σχεδόν σε όλη τη Μέση Ανατολή μπορεί να εξελιχθεί σε γενικευμένο πόλεμο παγκόσμιο, με εμπλοκή της Κίνας;
Όχι, η Κίνα δεν θα εμπλακεί. Το πολύ πολύ να εφοδιάσει το Ιράν με στρατιωτικό υλικό. Μόνο αυτό μπορεί να κάνει. Δεν είναι μέσα στη στρατηγική της να εμπλέκεται σε συγκρούσεις, ιδιαίτερα εναντίον των Αμερικανών. Θεωρεί ότι είναι ακόμη πολύ πρώιμο, ότι δεν είναι έτοιμη να κάνει κάτι τέτοιο. Αν είναι να συγκρουστεί για κάτι με τους Αμερικανούς είναι για την Ταϊβάν, παρά για οποιοδήποτε άλλο ζήτημα.
Αναλυτές εμφανίζουν την κυβέρνηση του Ισραήλ να είναι επισπεύδουσα στον πόλεμο κατά του Ιράν και τις ΗΠΑ πιο συγκρατημένες. Ισχύει ή ως επιχείρημα λειτουργεί ως «πλυντήριο» για τις αμερικανικές μείζονες ευθύνες;
Είναι πολύπλοκο ζήτημα η λήψη αποφάσεων στις ΗΠΑ. Υπήρχαν δύο γραμμές στην Αμερική. Η μια ήταν να αποφευχθεί η σύγκρουση με το Ιράν μέσω συμφωνιών εφόσον έκανε υποχωρήσεις το Ιράν. Η άλλη, που προωθούσε το Ισραήλ και στην οποία προσχώρησε ο Τραμπ, είναι η γραμμή της αλλαγής καθεστώτος. Το ζήτημα για τη λήψη αποφάσεων είναι σύνθετο. Έχει να κάνει και με την επιρροή που έχει το εβραϊκό λόμπι στην Αμερική.
