Το έπραξε η Νίκη Κεραμέως. Επιδόθηκε σε ένα επικοινωνιακό κρεσέντο ώστε να φιλοτεχνήσει μια ειδυλλιακή εικόνα για τους εγχώριους δείκτες απασχόλησης. «Επιστράτευσε» επιλεκτικά παραδείγματα από τον ΟΤΕ και τον τραπεζικό κλάδο (όπως οι πρόσφατες ανακοινώσεις των Alpha Bank και Τράπεζας Πειραιώς για εισαγωγικούς μισθούς 1.600 και 1.700 ευρώ αντίστοιχα), προκειμένου να θεμελιώσει το αφήγημα μιας δήθεν «νέας κανονικότητας».
Μέσα από τη σύνδεση των νέων συλλογικών συμβάσεων, των αυξήσεων στον τουρισμό, την εστίαση και άλλους κλάδους, καθώς και του νομοσχεδίου για την ίση αμοιβή των δύο φύλων (στοχεύει στη μείωση του χάσματος 13-15% σε βάρος των γυναικών), η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει την τετραήμερη εργασία ως το «χειροπιαστό αποτέλεσμα» μιας επιτυχημένης κοινωνικής πολιτικής.
Ουραγοί στις αμοιβές
Η προσπάθεια της Ν. Κεραμέως να παρουσιάσει την τετραήμερη εργασία ως ένδειξη σύγχρονου ευρωπαϊκού προσανατολισμού καταρρέει παταγωδώς μπροστά στα επίσημα στοιχεία της Eurostat. Η Ελλάδα διολισθαίνει σταθερά σε ένα μοντέλο εντατικής και υποαμειβόμενης εργασίας. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η χώρα μας κατέχει την αρνητική πρωτιά στην ΕΕ όσον αφορά τον πραγματικό εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, φτάνοντας τις 39,8 ώρες, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ είναι στις 36 ώρες (με τη Γερμανία στις 33,9 και την Ολλανδία στις 32,1 ώρες).
Η ανάλυση των στοιχείων αποκαλύπτει ότι ο Ελληνας εργαζόμενος απασχολείται κατά μέσο όρο 3,8 ώρες περισσότερες κάθε εβδομάδα συγκριτικά με τον μέσο Ευρωπαίο (δηλαδή 10,6% επιπλέον χρόνο). Σε ετήσια βάση η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε περίπου 198 επιπλέον ώρες, γεγονός που σημαίνει ότι ο εργαζόμενος στη χώρα μας προσφέρει σχεδόν επιπλέον πέντε εβδομάδες πλήρους απασχόλησης τον χρόνο.
Αντίθετα, το μέσο ετήσιο εισόδημα πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα (στοιχεία 2024) καθηλώθηκε στις 18.000 ευρώ, την ίδια στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος προσεγγίζει τις 39.800 ευρώ και σε χώρες όπως η Γερμανία ξεπερνά τις 50.000. Με απλά λόγια, ο μέσος Ελληνας εργαζόμενος αμείβεται περίπου 55% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ εργάζεται 11% περισσότερο.
Η καθίζηση του ωρομισθίου
Το άμεσο αποτέλεσμα αυτού του στρεβλού συνδυασμού είναι η ολοκληρωτική κατάρρευση του πραγματικού ωρομισθίου. Ο Ελληνας εργαζόμενος παράγει πολύ χαμηλότερο ετήσιο εισόδημα παρά τις εξαντλητικές ώρες που δαπανά στους χώρους εργασίας, με το πραγματικό του ωρομίσθιο να υπολογίζεται κατά 45-50% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε.
Η βασική δικαιολογία που επιστρατεύεται συχνά από την πλευρά των εργοδοτικών ενώσεων αφορά το επίπεδο της παραγωγικότητας. Ωστόσο τα στοιχεία του ΚΕΠΕ και της Eurostat ρίχνουν φως στην πραγματική αιτία του προβλήματος: το ΑΕΠ ανά εργαζόμενο στην Ελλάδα αντιστοιχεί μόλις στο 52% του μέσου όρου της ευρωζώνης, ενώ το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας ανέρχεται μόλις στο 46% (περίπου στο 40% του μέσου όρου της ΕΕ).
Το συμπέρασμα είναι αμείλικτο: η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη ωρών εργασίας, αλλά από την αδυναμία του παραγωγικού της μοντέλου να παράγει υψηλή προστιθέμενη αξία ανά ώρα, εγκλωβίζοντας το εργατικό δυναμικό σε χαμηλά αμειβόμενες δραστηριότητες.
