Δεν είναι μόνο το σώμα που μπαίνει σε συναγερμό όταν ξεσπά μια νέα επιδημία. Είναι και το μυαλό.
Οι συνεχείς ειδήσεις για ιούς, κρούσματα και απειλές ενεργοποιούν έναν αρχαίο μηχανισμό αυτοπροστασίας, το λεγόμενο «συμπεριφορικό ανοσοποιητικό σύστημα». Έναν μηχανισμό που μας κάνει να αποφεύγουμε κινδύνους πριν καν υπάρξει πραγματική έκθεση.
Το πρόβλημα; Μερικές φορές αυτός ο φόβος ξεφεύγει.
Η ανησυχία για τη μόλυνση μπορεί να μας κάνει πιο επιφυλακτικούς, πιο αυστηρούς στις κρίσεις μας και λιγότερο ανεκτικούς απέναντι σε οτιδήποτε μοιάζει «διαφορετικό» ή άγνωστο.
Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι σε περιόδους φόβου για ασθένειες οι άνθρωποι μπορεί να αναζητούν περισσότερο ασφάλεια στην ομάδα, να ακολουθούν ευκολότερα την πλειοψηφία και να βλέπουν με μεγαλύτερη καχυποψία όσους θεωρούν «ξένους» ή απρόβλεπτους.
Η πανδημία της COVID-19 αποτέλεσε το μεγαλύτερο παγκόσμιο παράδειγμα. Ο φόβος της μόλυνσης δεν επηρέασε μόνο τις καθημερινές συνήθειες, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο πολλοί άνθρωποι αντιμετώπισαν κοινωνικές ομάδες και διαφορετικές απόψεις.
Ο μηχανισμός αυτός έχει εξελικτική λογική: κάποτε βοηθούσε τον άνθρωπο να επιβιώνει αποφεύγοντας κινδύνους. Σήμερα, όμως, μπορεί εύκολα να μετατραπεί από προστασία σε υπερβολή.
Γιατί τελικά ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι μόνο ένας νέος ιός. Είναι και το πώς ο φόβος του μπορεί να αλλάξει αθόρυβα τον τρόπο που σκεφτόμαστε.
