Η νέα έξαρση του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχει σημάνει παγκόσμιο συναγερμό, καθώς οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η αντιμετώπιση της επιδημίας δεν αρκεί από μόνη της.
Όπως τονίζουν, η ανακάλυψη της πραγματικής προέλευσης του ιού αποτελεί το «κλειδί» για να αποτραπούν ακόμη μεγαλύτερες υγειονομικές κρίσεις στο μέλλον.
Στο επίκεντρο της επιδημίας βρίσκεται ο ιός Bundibugyo, ένα συγγενικό στέλεχος του γνωστού ιού Έμπολα, που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό με υψηλή θνησιμότητα. Η νόσος εκδηλώνεται αιφνίδια, με έντονους πονοκεφάλους, διάρροια, σοβαρή βλάβη στο ήπαρ και τους νεφρούς, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται εσωτερικές και εξωτερικές αιμορραγίες.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι ο ιός μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και μετά τον θάνατο του ασθενούς, κατά την προετοιμασία της σορού για την ταφή.
Οι υγειονομικές αρχές επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους στον εντοπισμό των επαφών, την απομόνωση των κρουσμάτων και τον περιορισμό της μετάδοσης. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι παραμένει άγνωστο από ποιο ζώο πέρασε ο ιός στον άνθρωπο.
Παρότι οι νυχτερίδες θεωρούνται εδώ και χρόνια ο πιθανότερος φυσικός ξενιστής των ιών Έμπολα, δεν υπάρχουν οριστικές αποδείξεις ότι αποτελούν την πραγματική δεξαμενή του συγκεκριμένου στελέχους. Αντίθετα, στο παρελθόν τα πρώτα ανθρώπινα κρούσματα είχαν συνδεθεί με επαφή με άγρια θηλαστικά, όπως γορίλες, χιμπατζήδες και αντιλόπες, ενώ επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι και οι χοίροι μπορούν να μεταδώσουν τον ιό.
Η αναζήτηση της προέλευσης του παθογόνου παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς απαιτεί πολύχρονες έρευνες σε τροπικά δάση και περιοχές με πολιτική αστάθεια. Παράλληλα, οι περικοπές στη χρηματοδότηση της επιστημονικής έρευνας δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την προσπάθεια.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι επιδημίες Έμπολα παρουσιάζουν πλέον αυξητική τάση σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Η κατανόηση του τρόπου μετάδοσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερα μέτρα πρόληψης, όπως η προστασία των φυσικών οικοτόπων, η μείωση της επαφής ανθρώπων με άγρια ζώα και η εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων επιτήρησης της υγείας ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος.
