Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να αδυνατεί να διασφαλίσει ουσιαστική στήριξη στους βαμβακοπαραγωγούς, εμμένοντας σε ξεπερασμένους κανονισμούς που διατηρούν την ειδική ενίσχυση καθηλωμένη στα 73,6 ευρώ ανά στρέμμα, ακόμη και όταν οι καλλιεργούμενες εκτάσεις υπολείπονται σημαντικά των 2,5 εκατομμυρίων στρεμμάτων αναφοράς.
Αυτή η στασιμότητα, που προκύπτει από την αδυναμία τροποποίησης του ισχύοντος πλαισίου κατά την τρέχουσα περίοδο, οδηγεί σε απώλεια πόρων για τους αγρότες, με τα αδιάθετα κονδύλια να επιστρέφουν αχρησιμοποίητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις για βελτίωση, η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να πιέσει για άμεσες αλλαγές, αφήνοντας τους παραγωγούς εκτεθειμένους σε οικονομικές δυσκολίες, ιδίως ενόψει των μειωμένων σπορών των τελευταίων ετών, όπου μόλις 2,2 εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργήθηκαν με βαμβάκι.
Αυτή η κυβερνητική αδράνεια επιβεβαιώθηκε και κατά τη συζήτηση στη Βουλή, στο πλαίσιο της διακομματικής επιτροπής για τον πρωτογενή τομέα, όπου εκπρόσωποι της μόνιμης ελληνικής αντιπροσωπείας στην ΕΕ παραδέχθηκαν ότι η ενίσχυση θα παραμείνει αμετάβλητη και για το 2025, με τα κονδύλια να μην αξιοποιούνται πλήρως.
Αντί να προωθήσουν άμεσες λύσεις, οι αρμόδιοι παρέπεμψαν στο μελλοντικό πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2027, όπου προβλέπεται δυνατότητα προσαύξησης έως και 25% στην ενίσχυση, φτάνοντας ενδεχομένως τα 91,6 ευρώ ανά στρέμμα, εφόσον οι πραγματικές εκτάσεις είναι μικρότερες από τις αναφοράς. Για παράδειγμα, βάσει των δηλώσεων του 2023 και 2024 για περίπου 2,2 εκατομμύρια στρέμματα, η προσαύξηση θα μπορούσε να φτάσει το 13,6% – μια ευκαιρία που η κυβέρνηση χάνει λόγω της καθυστέρησής της να ενεργοποιηθεί νωρίτερα.
Ο νέος κανονισμός, που θα ισχύσει από το 2027, ορίζει σαφώς τις προϋποθέσεις για την ειδική ενίσχυση βαμβακιού σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία, απαιτώντας ελάχιστα επίπεδα παραγωγικής αποδοτικότητας και ποιότητας. Συγκεκριμένα:
- Καθορίζονται εθνικές βάσεις επιφάνειας, με την Ελλάδα στα 250.000 εκτάρια.
- Ορίζονται σταθερές αποδόσεις αναφοράς, με 3,2 τόνους ανά εκτάριο για την Ελλάδα.
- Το ποσό ενίσχυσης υπολογίζεται με βάση ποσά αναφοράς, όπως τα 229,37 ευρώ για την Ελλάδα.
- Εάν οι επιλέξιμες εκτάσεις δεν υπερβαίνουν την εθνική βάση, η ενίσχυση μπορεί να αυξηθεί με συντελεστή βασισμένο στη σχέση βάσης και πραγματικής έκτασης, ή κατά μέγιστο 25%, όποιο είναι μικρότερο.
Παράλληλα, η κυβέρνηση χάνει μια κρίσιμη ευκαιρία να κατευθύνει τις επιδοτήσεις της νέας ΚΑΠ αποκλειστικά προς τους κατ’ επάγγελμα αγρότες, όπως συζητήθηκε στη Βουλή. Ειδικοί και βουλευτές τόνισαν ότι, με την κατάργηση των δικαιωμάτων, υπάρχει πλέον η δυνατότητα για στοχευμένη κατανομή, η οποία θα λειτουργούσε ως πολιτική γης και αντικίνητρο για μη παραγωγικούς κατόχους. Επιπλέον, προτάθηκε η στόχευση ενισχύσεων σε συνεταιρισμένους αγρότες για επίτευξη οικονομιών κλίμακας, μια πρόταση που η κυβέρνηση αγνοεί, επιτρέποντας τη συνέχιση μιας αναποτελεσματικής κατανομής πόρων. Μέχρι στιγμής, η επιτροπή έχει πραγματοποιήσει πέντε συνεδριάσεις, χωρίς όμως ορατά αποτελέσματα από πλευράς κυβερνητικής δράσης.
