Η κυβέρνηση πανηγύρισε για τα €3,5 δισ. που έλαβε από την πώληση των συμμετοχών του δημοσίου στα τραπεζικά ιδρύματα, «ξεχνώντας» ότι είχαν δοθεί €46 δισ.
για την ανακεφαλαιοποίησή τους
Την περασμένη Δευτέρα στη Βουλή το πολιτικό σκηνικό θύμιζε κάτι από το «Φωνάζει ο κλέφτης». Στην ταινία που βασιζόταν στο θεατρικό του Ψαθά ο αδίστακτος απατεώνας γαμπρός ενός έντιμου στρατηγού καταχράται κονδύλια του οργανισμού στον οποίο τον διόρισε ο πεθερός μαζί με άλλα «μπουμπούκια». Κι όταν ο έντιμος λογιστής αποκαλύπτει τις καταχρήσεις του, ο απατεώνας εξανίσταται και τα βάζει μαζί του, αποκαλώντας τον λογιστή τρελό, απατεώνα, κομμουνιστή και «εναντίον του καθεστώτος»…
Κάτι ανάλογο συνέβη στη συνεδρίαση των επιτροπών Οικονομικών Υποθέσεων και Παραγωγής και Εμπορίου με θέμα την πώληση των συμμετοχών του δημοσίου στις τράπεζες μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ). Στον ρόλο του λογιστή φανταστείτε μια έκθεση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), του μεγαλύτερου και καθόλου αριστερόστροφου κέντρου οικονομικών μελετών της Ελλάδας, και τον τομεάρχη Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ Νίκο Παππά να επισημαίνουν ότι με την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών το δημόσιο φορτώθηκε οριστικά ζημιές ύψους 42 δισ. ευρώ. Στον ρόλο του απατεώνα γαμπρού φανταστείτε τον υπουργό Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη και τον κεντρικό τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα να δίνουν με σοφιστείες τη nynυπέρ πάντων μάχη να πείσουν ότι το ΚΕΠΕ δεν ξέρει τι λέει και το δημόσιο μάλιστα κέρδισε από τις ιδιωτικοποιήσεις των τραπεζών 3,5 δισ. ευρώ.
Ο Κ. Χατζηδάκης το εξέφρασε χοντροκομμένα και χωρίς στοιχεία, διατυπώνοντας μάλιστα τη λύπη του για την έκθεση του ΚΕΠΕ, ενώ ο κεντρικός τραπεζίτης το είπε κατασκευάζοντας ένα καινοφανές, τραβηγμένο από τα μαλλιά, ανεκδιήγητο επιχείρημα προσθέτοντας μήλα με πορτοκάλια: τα νούμερα από το θεωρητικό όφελος του δημοσίου από το PSI, τα μερίσματα της Τράπεζας της Ελλάδoς προς το δημόσιο –δεν έχουν καμία σχέση με τις εμπορικές τράπεζες στις οποίες δόθηκε η στήριξη– ακόμη και τα ονομαστικά κέρδη του δημοσίου από τα CoCos, π.χ. της Πειραιώς τα οποία μηδενίστηκαν επιτόπου με το reverse split που πραγματοποίησε η διοίκηση της τράπεζας την παραμονή της τελευταίας κατά σειρά αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, τον Απρίλιο του 2021.
Οι αναφορές, όμως, του Γ. Στουρνάρα έντυσαν με το κύρος της θέσης του κεντρικού τραπεζίτη το ψέμα Χατζηδάκη. Πλέον όλα τα φιλοκυβερνητικά μέσα μαζικής ενημέρωσης επαναλαμβάνουν τη νέα «αλήθεια»: το δημόσιο δεν έχασε αλλά κέρδισε από την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών, το ΚΕΠΕ δεν ξέρει τι του γίνεται και δόξα στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι γιατί Χατζηδάκης και Στουρνάρας… καίγονται τόσο πολύ να κρύψουν τις ζημιές του δημοσίου από τη διάσωση και ιδιωτικοποίηση των τραπεζών;
Η αδιαφορία για το δημόσιο
Το φθινόπωρο του 2023, μετά την επαναφορά της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα από τους οίκους DBRS και Fitch, η κυβέρνηση της ΝΔ αποφάσισε να βάλει μπροστά τη διαδικασία επιστροφής στον ιδιωτικό τομέα των τραπεζών στις οποίες είχε ακόμη συμμετοχή το δημόσιο. Η διαδικασία αυτή, καλώς ή κακώς, ήταν αναπόφευκτη γιατί το ήθελε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, γιατί αυτή είναι η ορθοδοξία στην ευρωζώνη. Θα το έκανε κι ο ΣΥΡΙΖΑ, υποχρεωτικά, περιορίζοντας τις ζημιές του δημοσίου όσο μπορούσε. Η ΝΔ όμως δεν ενδιαφέρεται για το δημόσιο.
Το ΤΧΣ βάσει σχεδίου που είχε ανακοινώσει στις αρχές του 2023 σχεδίαζε να προχωρήσει στην πώληση των τραπεζικών συμμετοχών του δημοσίου ως τα τέλη του 2025. Το καλοκαίρι του 2023 έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στο τελευταίο τρίμηνο του έτους στην πώληση των μετοχών της Eurobank, όπου το δημόσιο είχε μικρό ποσοστό, και του 20% των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας. Πράγματι, στις 3 Οκτωβρίου η Eurobank αγόρασε το 1,5% των μετοχών της που κατείχε ακόμη το δημόσιο και σε τιμή που θεωρήθηκε καλή: στο 0,95 της λογιστικής τους αξίας, τιμή που θεωρήθηκε πολύ ικανοποιητική δεδομένου ότι οι μετοχές των ευρωπαϊκών τραπεζών βρίσκονταν τότε στο 0,80. Τις ίδιες μέρες ο οίκος Moody’s υπολόγισε σε έκθεσή του για την Ελλάδα ότι το δημόσιο δεν θα καταφέρει να βγάλει από την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών ποσό πάνω από 3-4 δισ. ευρώ.
Και στις 4 Νοεμβρίου το ΚΕΠΕ, με αφορμή την ανάλυση της Moody’s, δημοσίευσε μια έκθεση με παραπλήσια μεθοδολογία η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το δημόσιο θα μπορούσε να βγάλει από 3,1 ως 5,58 δισ. ευρώ, δηλαδή ελάχιστο κλάσμα των 46 δισ. ευρώ που είχε δώσει συνολικά διά του ΤΧΣ στις τράπεζες. Κατά συνέπεια η ιδιωτικοποίηση των τραπεζών θα σήμαινε ζημιές που θα κυμαίνονταν από -91,3% ως -93,5% ή την απώλεια 9,3 ευρώ για κάθε 10 ευρώ που έβαλε.
Το ΚΕΠΕ τα έγραψε όχι για να κάνει αντιπολίτευση αλλά από διάθεση αγγλοσαξονικής ορθοδοξίας και χρηστής διοίκησης. Οι ζημιές του ελληνικού δημοσίου από την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών που στηρίχτηκαν επί κρίσης ήταν τόσο συντριπτικές που στο όνομα του δημόσιου συμφέροντος έπρεπε να υπάρξουν διαφάνεια και λογοδοσία: συγκεκριμένα ποσά που έδωσε το δημόσιο για κάθε τράπεζα και πόσα πήρε πίσω και να αξιολογήσουν οι ενδιαφερόμενοι φορείς του δημοσίου αλλά και πανεπιστημιακοί όσα έγιναν στην Ελλάδα συγκριτικά με όσα έγιναν στις άλλες χώρες και να καταλήξουν σε βελτιωτικές προτάσεις, ώστε να μην ξαναγράψει τόσο μεγάλες ζημιές το ελληνικό δημόσιο.
