Περνώντας μέσα από μια πρωτόγνωρη ενεργειακή κρίση αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρώπη πήρε τα μέτρα της προκειμένου να αποδεσμευτεί από το ρωσικό φυσικό αέριο αντικαθιστώντας το με προμήθειες από άλλες πηγές.
Και παρόλο που το τέλος του προηγούμενου χειμώνα βρήκε τις αποθήκες της ΕΕ με μια ικανοποιητική πληρότητα στο 60%, οι traders και αναλυτές προειδοποιούν τώρα ότι η φετινή σεζόν μπορεί να μην εξελιχθεί ομαλά στο επίπεδο της επάρκειας.
Ένα θεμελιώδες πρόβλημα είναι ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου είναι πλέον συνδεδεμένη με τις ασταθείς παγκόσμιες αγορές ενέργειας περισσότερο από ποτέ, ως αποτέλεσμα της αναγκαστικής διαφοροποίησής της από αέριο ρωσικού αγωγού σε LNG.
Οπως είπε ένας trader φυσικού αερίου στους FT, επί του παρόντος οι αποθήκες φυσικού αερίου της Ευρώπης είναι γεμάτες και το χειμερινό ισοζύγιο φυσικού αερίου φαίνεται να διαμορφώνεται ομαλά. Εάν όμως προκύψουν για οποιονδήποτε λόγο διακοπές εφοδιασμού, τότε οι ισορροπίες θα διαταραχθούν.
Ανταγωνισμός με την Ασία
Το LNG, ως παγκόσμιο εμπόρευμα, συχνά αποστέλλεται σε αγοραστές που πληρώνουν την υψηλότερη τιμή. Η παγκόσμια προσφορά είναι περιορισμένη, πράγμα που σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να ανταγωνιστεί την Ασία όταν η ζήτηση είναι υψηλή. Αυτό απαιτεί υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου για να έχουν κίνητρο οι έμποροι να πουλήσουν στην Ευρώπη η οποία πλέον έχει αυξημένες ανάγκες από την παγκόσμια αγορά.
Είναι ενδεικτικό ότι το 2021, το LNG αντιστοιχούσε μόνο στο 20% περίπου των συνολικών προμηθειών φυσικού αερίου της ευρύτερης Ευρώπης. Το ρωσικό φυσικό αέριο αντιστοιχούσε στο 30%. Το LNG αποτελεί πλέον το 34% των προμηθειών φυσικού αερίου της ευρύτερης Ευρώπης.
Η διελκυστίνδα Ευρώπης-Ασίας για τις προμήθειες LNG είναι πιο έντονη κατά τους κρύους μήνες, όταν η ζήτηση θέρμανσης αυξάνεται. Ωστόσο, οι δύο τελευταίοι χειμώνες ήταν ήπιοι, επιτρέποντας στην Ευρώπη να μειώσει τη ζήτηση φυσικού αερίου και LNG. Οι ήπιες θερμοκρασίες επέτρεψαν επίσης στην περιοχή να τελειώσει τον χειμώνα με επίπεδα ρεκόρ αερίου στις αποθήκες της.
Η παράμετρος Ουκρανία
Η πρόσθετη επιπλοκή φέτος είναι η επικείμενη λήξη της σύμβασης διαμετακόμισης φυσικού αερίου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, μία από τις δύο μόνο διαδρομές μέσω των οποίων το αέριο του ρωσικού αγωγού εξακολουθεί να ρέει προς την Ευρώπη. Αυτές οι ροές έχουν μειωθεί περισσότερο από το μισό από το 2021, αλλά εξακολουθούσαν να αντιστοιχούν σε 15 bcm πέρυσι. Η συμφωνία, που διευκολύνει τη ροή περίπου 5% των ετήσιων εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ, ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου, ακριβώς τη στιγμή που η ανάγκες της κατανάλωσης για θέρμανση πλησιάζει στο αποκορύφωμά της – αν και οι διαπραγματεύσεις για τη διατήρηση της ροής φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας βρίσκονται σε εξέλιξη.
Τις προηγούμενες μέρες το Bloomberg έγραψε ότι η ΕΕ συζητούσε εναλλακτικές προμήθειες με το Αζερμπαϊτζάν που θα αντικαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο που ρέει κατά μήκος του δικτύου αγωγών της Ουκρανίας προς την Ευρώπη — αλλά μόνο εν μέρει. «Η σύμβαση θα πρέπει να περιλαμβάνει μια λεγόμενη συμφωνία ανταλλαγής μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Ρωσίας, επειδή το Αζερμπαϊτζάν δεν έχει αρκετή εξαγωγική ικανότητα για να αντικαταστήσει τις υπάρχουσες προμήθειες», εξήγησε το Bloomberg.
