Η αυξημένη οικονομική αβεβαιότητα λειτουργεί ως σημαντικό «φρένο» στις επενδυτικές αποφάσεις των επιχειρήσεων και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΟΒΕ.
Η έρευνα με τίτλο «Ο ρόλος της οικονομικής αβεβαιότητας στο κενό επενδύσεων και απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας», που εκπονήθηκε από το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών με την υποστήριξη της Τράπεζας της Ελλάδος, καταγράφει τη σημαντική επίδραση που έχουν οι αβεβαιότητες στις επιχειρηματικές αποφάσεις.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η αύξηση της αβεβαιότητας περιορίζει τις επενδύσεις και την απασχόληση, με τις επιπτώσεις να διαρκούν περισσότερο από έναν χρόνο.
Ενδεικτικά, εκτιμάται ότι έως και το 40% της μείωσης της απασχόλησης την περίοδο 2010-2013, αλλά και περίπου το ένα τρίτο του επενδυτικού κενού της Ελλάδας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης την περίοδο 2009-2015, συνδέεται με την αυξημένη αβεβαιότητα.
Νέοι δείκτες μέτρησης της αβεβαιότητας
Η μελέτη βασίζεται σε τρεις νέους δείκτες αβεβαιότητας που κατασκευάστηκαν από στοιχεία της Έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας.
Οι δείκτες αποτυπώνουν τη διασπορά των επιχειρηματικών προσδοκιών, τις αποκλίσεις μεταξύ προβλέψεων και πραγματικών εξελίξεων, αλλά και τον βαθμό δυσκολίας των επιχειρήσεων να προβλέψουν τη μελλοντική τους πορεία.
Η ανάλυση δείχνει ότι η ελληνική οικονομία έχει περάσει διαδοχικές περιόδους έντονης αβεβαιότητας, οι οποίες συνδέονται με οικονομικές κρίσεις, πολιτικές εξελίξεις, χρηματοπιστωτικές αναταράξεις και γεωπολιτικές πιέσεις.
Παράλληλα, το μέγεθος της επιχείρησης φαίνεται να επηρεάζει την ένταση της αβεβαιότητας, καθώς οι πολύ μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν σταθερά υψηλότερα επίπεδα αβεβαιότητας σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Επενδύσεις και απασχόληση υπό πίεση
Για το σύνολο της οικονομίας, η μελέτη καταλήγει ότι μια απρόσμενη αύξηση της αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση οδηγεί σε άμεση μείωση των επενδύσεων κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ, με την επίδραση να διατηρείται για διάστημα έως και δύο ετών.
Ιδιαίτερα σημαντικές ήταν οι επιπτώσεις κατά την περίοδο της ελληνικής κρίσης 2009-2015, όταν η αυξημένη αβεβαιότητα εκτιμάται ότι συνέβαλε περίπου στο ένα τρίτο του επενδυτικού κενού μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ27.
Αντίστοιχα, η απασχόληση επηρεάζεται έντονα από την αβεβαιότητα, με τη μεγαλύτερη επίδραση να εμφανίζεται περίπου τρία τρίμηνα μετά την αρχική διαταραχή.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πλήττονται περισσότερο
Οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας δεν είναι ίδιες για όλες τις επιχειρήσεις. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο, ιδιαίτερα στις επενδυτικές αποφάσεις, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης και επέκτασής τους.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις με απαισιόδοξες ή ουδέτερες προσδοκίες εμφανίζουν μεγαλύτερη αρνητική αντίδραση στην αβεβαιότητα, ενώ στις επιχειρήσεις με θετικές προσδοκίες η επίδραση είναι περιορισμένη.
Το μήνυμα για την οικονομική πολιτική
Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η συστηματική παρακολούθηση της οικονομικής αβεβαιότητας μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό πολιτικών που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Η έγκαιρη καταγραφή των κινδύνων μπορεί να βοηθήσει στη διαμόρφωση μέτρων που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις στις επενδύσεις, την απασχόληση και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.
