Η Σύμβαση του Οβιέδο (Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Βιοϊατρική – Συμβούλιο της Ευρώπης, 1997), που δεσμεύει την Ελλάδα και έχει υπερνομοθετική ισχύ (άρθρο 28 Συντάγματος), απαγορεύει ρητά κάθε μορφή εξαναγκασμού ή έμμεσης πίεσης σε ζητήματα υγείας.
Ακολουθεί ακριβής νομική ανάλυση, άρθρο-άρθρο:
Κεντρική αρχή: Ελεύθερη και ανεπηρέαστη συναίνεση
Άρθρο 5 – Γενικός κανόνας
«Οποιαδήποτε επέμβαση στον τομέα της υγείας μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά την ελεύθερη και εν επιγνώσει συναίνεση του ενδιαφερόμενου προσώπου.»
Κρίσιμο σημείο:
Η συναίνεση πρέπει να είναι:
- ελεύθερη
- χωρίς πίεση
- χωρίς απειλή
- χωρίς δυσμενείς συνέπειες αν αρνηθεί
Συναίνεση υπό απειλή απώλειας εργασίας, δικαιωμάτων ή κοινωνικού αποκλεισμού ΔΕΝ θεωρείται ελεύθερη.
Άρθρο 2 – Προτεραιότητα του ανθρώπου έναντι της κοινωνίας
«Το συμφέρον και η ευημερία του ανθρώπινου όντος υπερισχύουν αποκλειστικά του συμφέροντος της κοινωνίας ή της επιστήμης.»
Αυτό σημαίνει:
δεν επιτρέπεται να «θυσιαστεί» το άτομο
για λόγους συλλογικής ωφέλειας
χωρίς αποζημίωση και χωρίς ελεύθερη επιλογή
Άρθρο 26 – Περιορισμοί δικαιωμάτων (εξαιρέσεις)
Το κράτος μπορεί να περιορίσει δικαιώματα μόνο αν σωρευτικά:
προβλέπεται από νόμο
είναι αναγκαίο
είναι αναλογικό
σέβεται τον πυρήνα του δικαιώματος
ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:
Η Σύμβαση δεν επιτρέπει κατάργηση της ελεύθερης συναίνεσης, ούτε καν σε έκτακτες συνθήκες.
Δηλαδή:
- μπορεί να ληφθούν μέτρα δημόσιας υγείας
- όχι όμως εξαναγκασμός σε ιατρική πράξη
Τι θεωρείται «εκβιασμός» με νομικούς όρους
Με βάση τη Σύμβαση Οβιέδο + ΕΣΔΑ:
Εκβιασμός =
όταν η άρνηση ιατρικής πράξης οδηγεί σε:
απώλεια βιοπορισμού
κοινωνικό αποκλεισμό
άνιση μεταχείριση
ποινή χωρίς ποινικό αδίκημα
Αυτό συνιστά παραβίαση της ελεύθερης συναίνεσης.
Ελληνική έννομη τάξη
Η Σύμβαση:
υπερισχύει κοινών νόμων
δεσμεύει διοίκηση και δικαστήρια
χρησιμοποιείται σε διοικητικές αγωγές και προσφυγές
Δεν είναι «πολιτικό επιχείρημα»
Είναι σκληρό νομικό εργαλείο
Η Σύμβαση του Οβιέδο λέει, με νομικούς όρους:
Απαγορεύεται κάθε ιατρική πράξη χωρίς ελεύθερη συναίνεση
Απαγορεύεται η συναίνεση μέσω απειλής ή πίεσης
Το άτομο δεν μπορεί να θυσιαστεί για το «γενικό καλό»
Το κράτος φέρει ευθύνη αν προκαλέσει βλάβη
[…] Πηγή […]