Ο μηχανοδηγός της εμπορικής αμαξοστοιχίας φαίνεται πως δευτερόλεπτα πριν την επικείμενη σύγκρουση των δύο συρμών πιθανώς αντιλαμβανόμενος τι θα ακολουθούσε, έκανε χρήση του συστήματος πέδησης, δηλαδή φρέναρε, εκτροχιάζοντας τις δύο πρώτες ηλεκτρομηχανές της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Αυτό, εν ολίγοις σημαίνει πως δεν υπήρξε μετωπική σύγκρουση των ηλεκτρομηχανών των δύο αμαξοστοιχιών.
Η επιλογή που φαίνεται να έκαναν οι μηχανοδηγοί της εμπορικής αμαξοστοιχίας, Σπύρος Βούλγαρης και Δημήτρης Μασσαλής, «ελαχιστοποίησε τις συνέπειες της σύγκρουσης και σίγουρα αποφεύχθηκαν περισσότερες απώλειες ανθρώπινης ζωής» αναφέρεται μεταξύ άλλων στην επικαιροποιημένη τεχνική έκθεση του Βασίλη Κοκοτσάκη, ειδικού πραγματογνώμονα σε θέματα πυρκαγιών και Τεχνικού Συμβούλου οικογενειών θυμάτων του Δυστυχήματος στα Τέμπη.
Η έκθεση πρόκειται να κατατεθεί αύριο Πέμπτη στον εφέτη ανακριτή Λάρισας, Σωτήρη Μπακαίμη και παρέχει πληθώρα τεκμηρίων για τα αίτια της έκρηξης και της πυρκαγιάς αλλά και παρουσιάζει νέα συγκλονιστικά δεδομένα που αλλάζουν κατά πολύ τα όσα ξέραμε μέχρι τώρα. Στην έκθεση συμπεριλαμβάνεται και ανάλυση που καταλήγει στο γεγονός πως «η εκτιμώμενη ποσότητα καυσίμου που μεταφερόταν είναι μεταξύ 12-15 τόνων».
Δεν υπήρξε μετωπική σύγκρουση των δύο τρένων
Σύμφωνα, με τον κ. Κοκοτσάκη «ο μηχανοδηγός της εμπορικής αμαξοστοιχίας λίγο πριν την σύγκρουση αντιλαμβάνεται την επιβατική αμαξοστοιχία να εξέρχεται από το παρακείμενο τούνελ και προσπαθεί να ακινητοποιήσει τον συρμό. Η απότομη χρήση των συστημάτων πέδησης εκτροχιάζει τις μηχανές 1 και 2 της εμπορικής οι οποίες εκτρέπονται εκτός γραμμής, η πρώτη δε συγκρούεται με το τοιχίο αντιστήριξης και σχεδόν ανέρχεται στην υπερκείμενη οδό. Σε αυτή την φάση το καταγραφικό της εμπορικής αμαξοστοιχίας σταματάει την εγγραφή». Από το καταγραφικό της εμπορικής αμαξοστοιχίας (το οποίο αποκαλύφθηκε μετά από έρευνα της ομάδας Anubis με τους ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους στην περιοχή Κουλούρι Λάρισας, όπου και φυλάσσονταν τα συντρίμμια), «προκύπτει ότι λίγο πριν την σύγκρουση ο μηχανοδηγός της, ενεργοποίησε τον μηχανισμό ακινητοποίησης (φρένα)».
Στην συνέχεια «η υπόλοιπη αμαξοστοιχία χωρίς τις μηχανές πλέον συνεχίζουν την πορεία τους και το πρώτο βαγόνι, φορτωμένο με βαριά μεταλλικά ελάσματα, εμβολίζει την μηχανή της επιβατικής αμαξοστοιχίας. Λόγω του μικρότερου ύψους του βαγονιού (πλατφόρμας) αλλά και της μικρότερης ταχύτητας, η μηχανή και τα πρώτα βαγόνια της επιβατικής εκτινάσσονται στον αέρα σε πορεία παράλληλη σχεδόν με τις γραμμές-αναφλέγονται και καταλήγουν στα πρανή.
Η ενσυνείδητη ή όχι ενέργεια του μηχανοδηγού που είχε ως αποτέλεσμα να εκτροχιαστούν οι δύο μηχανές, απέτρεψε την μετωπική σύγκρουση των μηχανών της εμπορικής οι οποίες επειδή είχαν μεγαλύτερο όγκο θα δημιουργούσαν και μεγαλύτερη δυναμική ενέργεια και ασφαλώς περισσότερους τραυματισμούς και σε περισσότερα βαγόνια της επιβατικής αμαξοστοιχίας».
Ο ειδικός πραγματογνώμονας βασίζει το παραπάνω συμπέρασμα σε τρία βασικά γεγονότα.
Πρώτον, «οι δύο μηχανές βρέθηκαν σε απόσταση περίπου 45 μέτρων (εκτός γραμμής) από το τελικό σημείο ακινητοποίησης του υπολοίπου συρμού (πάνω στην γραμμή)».
Δεύτερον, «οι μηχανές αυτές δεν είχαν εμφανή σημάδια πρόσκρουσης με τις μεταλλικές επιφάνειες της επιβατικής, αλλά σημάδια πλαγιομετωπικής σύγκρουσης (κυρίως η 1η) , προφανώς με το τοιχίο αντιστήριξης» και
Τρίτον, «η θέση και κατάσταση του βαγονιού (πλατφόρμας) Νο1 της εμπορικής το οποίο βρέθηκε πάνω στα ακολουθούντα βαγόνια και με εμφανή τα σημάδια της μετωπικής πρόσκρουσης πάνω του, αφού μεγάλο τμήμα του από το εμπρόσθιο μέρος, είχε συρρικνωθεί με κατεύθυνση από εμπρός προς τα πίσω»
Ένα ακόμη στοιχείο που θα μπορούσε να στηρίξει τα παραπάνω είναι πως οι σωροί των μηχανοδηγών Σπύρου Βούλγαρη και Δημήτρη Μασσαλή βρέθηκαν ακέραιοι, όπως προκύπτει από τις ιατροδικαστικές εκθέσεις που συμπεριλαμβάνονται στην δικογραφία.
Επεξηγηματικά παραθέτουμε απόσπασμα από την έκθεση με περισσότερες διευκρινιστικές πληροφορίες:
«Με το να ασκήσουν μέγιστη πέδηση και χωρίς τις απαιτούμενες προεργασίες για αυτήν, οι δύο ηλεκτράμαξες της εμπορικής αμαξοστοιχίας εκτροχιάστηκαν. Αυτό επαληθεύεται και από τις απανωτές και συνεχόμενες ηλεκτρικές εκκενώσεις που είναι εμφανείς στο βιντεοληπτικό υλικό πριν την σύγκρουση και ακολουθούν την πορεία της κίνησης μέχρι και την σύγκρουση με την επιβατική αμαξοστοιχία , αλλά και από τις στρεβλώσεις επί της γραμμής ανόδου από το σύρσιμο επ αυτών των ήδη πλαγιασμένων μηχανών.
Η μεγάλη και απότομη επιβράδυνση είχε άμεσες συνέπειες, αρχίζοντας άλλο ένα αλυσιδωτό φαινόμενο σε αυτήν την τραγωδία. Τα υπερμεγέθη σιδερένια ελάσματα που ήταν φορτωμένα στα τρία πρώτα βαγόνια, μη έχοντας την σωστή στήριξη από τα χαμηλωμένα παραπέτια (αναγκαία για να χωρέσουν στην αρκετά μικρότερου πλάτους πλατφόρμα) αλλά και από το σχεδόν ανύπαρκτο και υποτυπώδη μηχανισμό ελέγχου της κίνησης μπρος- πίσω (στοπ) λόγω της απότομης αλλαγής ταχύτητας, άρχισαν να ασκούν μεγάλες δυνάμεις στα συρματόσκοινα με τα οποία ήταν δεμένα, λόγω της κινητικής ενέργειας-περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο μεταφοράς των υπερμεγέθη ελασμάτων, αναφέρονται σε άλλο κομμάτι αυτής της έκθεσης.
Η δύναμη του συρμού της εμπορικής αμαξοστοιχίας λόγω της μάζας του ήλεγχε πλέον τις εκτροχιασμένες ηλεκτράμαξες οδηγώντας τες προς την αντίθετη γραμμή, εκεί η πρώτη αμαξοστοιχία κόντραρε τις διπλανές γραμμές πριν συγκρουστεί με το τοιχίο στήριξης του πρανές λαμβάνοντας την τελική της θέση, σχηματίζοντας ένα άλφα. Την ίδια στιγμή το πρώτο βαγόνι άρχισε να προσπερνάει τις ηλεκτράμαξες και τα συρματόσχοινα μη μπορώντας να υποστηρίξουν το ανεξέλεγκτο πλέον φορτίο των σιδερένιων ελασμάτων, έσπασαν».
