Την κρατική παρακολούθηση δημοσιογράφων, καθώς και των συνομιλητών τους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης spyware, ετοιμάζονται να επιτρέψουν ορισμένες κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ αυτών και η ελληνική, εάν οι αρχές ασφαλείας το κρίνουν απαραίτητο στο όνομα της εθνικής ασφάλειας.
Αυτό προκύπτει από έγγραφα από τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις της ΕΕ σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA), που περιήλθαν στη γνώση των ερευνητικών μέσων Investigate Europe (στο οποίο συμμετέχουν και οι Reporters United) netzpolitik.org και Follow the Money.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τον νόμο της ΕΕ για τα μέσα ενημέρωσης, που προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Σεπτέμβριο και έχει ως σκοπό να προστατεύσει τους δημοσιογράφους και τα μέσα ενημέρωσης από τον πολιτικό έλεγχο από τις κυβερνήσεις και τους ιδιοκτήτες.
Αυτά θέτουν εμφανώς σε κίνδυνο την ελευθερία της έκφρασης και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης σε πολλές χώρες της ΕΕ, κυρίως στην Πολωνία και την Ουγγαρία αλλά και αλλού, όπως έχουν προειδοποιήσει εδώ και χρόνια ειδικοί όπως οι συντάκτες της ετήσιας έκθεσης Media Pluralism Monitor στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία.
Απαραίτητη η προστασία των δημοσιογράφων
Είναι απαραίτητο για την κριτική και ανεξάρτητη δημοσιογραφία οι δημοσιογράφοι να μπορούν να προστατεύουν τον εαυτό τους και τις πηγές τους από την παρακολούθηση, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης από τις κρατικές αρχές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το άρθρο 4 του σχεδίου νόμου της ΕΕ απαγορεύει ρητά τα καταναγκαστικά μέτρα κατά δημοσιογράφων για την αποκάλυψη των πηγών τους, καθώς και την παρακολούθηση των επικοινωνιών τους και τη χρήση spyware στους υπολογιστές και τα τηλέφωνά τους.
Αλλά στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου οι εκπρόσωποι των 27 κυβερνήσεων της ΕΕ διαπραγματεύονται κεκλεισμένων των θυρών, η γαλλική κυβέρνηση ζήτησε να αντιστραφεί το άρθρο 4, όπως αποκαλύπτει το Investigate Europe. Η κατασκοπεία δημοσιογράφων και η χρήση λογισμικού κατασκοπείας εναντίον τους θα πρέπει πράγματι να επιτρέπεται – εάν δικαιολογείται από την «εθνική ασφάλεια», υποστηρίζει το Παρίσι.
Πριν από δύο χρόνια, μια κοινή έρευνα μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των Guardian, Le Monde και Washington Post, έδειξε πώς κρατικοί παράγοντες σε πολλές χώρες είχαν χρησιμοποιήσει το spyware Pegasus εναντίον πολιτών, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων στην Ουγγαρία και αλλού. Από το πλαίσιο αυτό δεν εξαιρείται η χώρα μας, καθώς πέρυσι προέκυψε ότι αρκετοί δημοσιογράφοι είχαν γίνει στόχος του spyware Predator, ενώ στην Ισπανία οι αρχές φέρεται να χρησιμοποίησαν λογισμικό κατασκοπείας εναντίον δημοσιογράφων που έκαναν ρεπορτάζ για το καταλανικό κίνημα ανεξαρτησίας.
