Έντονη αντιπαράθεση διαμορφώνεται στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών οδηγούνται σε μια δύσκολη διαπραγμάτευση για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της περιόδου 2028–2034.
Το χάσμα μεταξύ των χωρών που συνεισφέρουν περισσότερα και εκείνων που λαμβάνουν περισσότερα κονδύλια παραμένει βαθύ — και αυτή τη φορά δείχνει πιο δύσκολο από ποτέ να γεφυρωθεί.
Ο προϋπολογισμός, που αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» της ευρωπαϊκής πολιτικής — από τις αγροτικές επιδοτήσεις μέχρι την τεχνολογική ανάπτυξη και τα προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών — προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, η πρώτη προσπάθεια συμβιβασμού, με μείωση μόλις 2%, δεν κατάφερε να ικανοποιήσει καμία πλευρά.
Από τη μία, οι λεγόμενοι «καθαροί χρηματοδότες» εμφανίζονται αποφασισμένοι να βάλουν «φρένο». Η Γερμανία ζητά ξεκάθαρα περικοπές, με τον καγκελάριο να δηλώνει πως τα ποσά είναι υπερβολικά και πρέπει να μειωθούν. Στο ίδιο μήκος κύματος και η Ολλανδία, που ασκεί κριτική στο γεγονός ότι ο προϋπολογισμός εξακολουθεί να δίνει έμφαση σε παραδοσιακές δαπάνες, αντί να επενδύει δυναμικά σε άμυνα και εκσυγχρονισμό.
Στον αντίποδα, χώρες που επωφελούνται περισσότερο από τα ευρωπαϊκά ταμεία εμφανίζονται εξίσου ανένδοτες. Η Ισπανία θεωρεί ότι το προτεινόμενο πακέτο όχι μόνο δεν καλύπτει τις ανάγκες, αλλά είναι και πιο περιορισμένο από το αρχικό σχέδιο, ζητώντας αυξημένες δαπάνες για αγροτική πολιτική και συνοχή, ιδίως υπό την πίεση του πληθωρισμού.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό — είναι και χρονικό. Τυπικά, η συμφωνία πρέπει να κλειδώσει έως τα τέλη του 2027. Ωστόσο, το πυκνό εκλογικό ημερολόγιο του 2026 σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες δημιουργεί ασφυκτική πίεση για συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους, ώστε να μην μετατραπεί το ζήτημα σε πεδίο προεκλογικής εκμετάλλευσης.
Στο τραπέζι βρίσκεται και το πιο ευαίσθητο θέμα: από πού θα βρεθούν τα χρήματα. Με τις πλουσιότερες χώρες να αντιδρούν σε αύξηση των εθνικών εισφορών, η συζήτηση στρέφεται σε εναλλακτικές πηγές εσόδων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
Έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα
Φόροι σε εισαγόμενα προϊόντα από χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά στάνταρ
Επιβαρύνσεις σε ηλεκτρονικά απόβλητα και καπνικά προϊόντα
Ειδικές εισφορές από μεγάλες επιχειρήσεις
Φορολόγηση ψηφιακών υπηρεσιών, διαδικτυακού τζόγου και ακόμη και των κερδών από κρυπτονομίσματα
Προτάσεις για φορολόγηση υπερβολικού πλούτου
Παρά την πληθώρα ιδεών, οι αποφάσεις δεν αναμένονται άμεσα. Η τρέχουσα σύνοδος αναμένεται να καταγράψει απλώς τις θέσεις των κρατών, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα πρόταση συμβιβασμού το φθινόπωρο.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μάχη για το ποιος πληρώνει και ποιος κερδίζει στην Ευρώπη μόλις ξεκίνησε και προμηνύεται σκληρή.
