Ο φόβος για θαλάσσιες νάρκες, επιθέσεις από καμικάζι drones στη θάλασσα και εκτεταμένες παρεμβολές στα σήματα GPS έχει ουσιαστικά παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο. Πρόκειται για τη στενή δίοδο από την οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, γεγονός που καθιστά κάθε διαταραχή εκεί ικανή να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η Τεχεράνη απειλούσε εδώ και χρόνια ότι θα κλείσει το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε σοκ στις αγορές και θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου. Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, αυτό φαίνεται ότι συμβαίνει ήδη στην πράξη.
Χιλιάδες πλοία εγκλωβισμένα στην περιοχή
Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, περίπου 3.000 πλοία και σχεδόν 20.000 μέλη πληρωμάτων έχουν επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα από την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στον Περσικό Κόλπο. Από την έναρξη της σύγκρουσης, τουλάχιστον 16 εμπορικά πλοία φέρονται να έχουν δεχθεί επιθέσεις από το Ιράν.
Μάλιστα, η Τεχεράνη δημοσιοποίησε βίντεο στο οποίο, όπως ισχυρίζεται, καταγράφεται η στιγμή που ένα πετρελαιοφόρο δέχεται επίθεση ανοιχτά των ακτών του Ιράκ, προκαλώντας ισχυρή έκρηξη και μεγάλες ζημιές στο πλοίο.
Οι επιθέσεις έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες. Μόνο μέσα σε μία περίοδο λίγων ημερών αναφέρθηκε ότι έξι πλοία δέχθηκαν πλήγματα, γεγονός που συνιστά την πιο έντονη φάση των ναυτικών επιθέσεων μέχρι σήμερα.
Τα θαλάσσια drones στο προσκήνιο
Ένα από τα βασικά όπλα που φαίνεται να χρησιμοποιεί το Ιράν είναι τα λεγόμενα θαλάσσια drones. Πρόκειται για μικρά μη επανδρωμένα σκάφη, γνωστά και ως USVs (Unmanned Surface Vehicles), τα οποία κινούνται στην επιφάνεια ή λίγο κάτω από το νερό.
Η μικρή τους διάσταση και η δυνατότητα να επιχειρούν κυρίως τη νύχτα τα καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολους στόχους για τα συστήματα άμυνας των πλοίων.
Η χρήση τους έγινε ευρύτερα γνωστή στον πόλεμο της Ουκρανίας, όμως πλέον εμφανίζεται και στον Περσικό Κόλπο.
Βίντεο που είχε δημοσιοποιήσει πέρυσι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έδειχνε τέτοια σκάφη μέσα σε υπόγεια τούνελ, υποδηλώνοντας ότι το Ιράν διαθέτει οργανωμένη υποδομή παραγωγής και αποθήκευσης αυτών των όπλων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εκρηκτικά θαλάσσια drones χρησιμοποιήθηκαν τουλάχιστον σε δύο επιθέσεις εναντίον πετρελαιοφόρων από την έναρξη της σύγκρουσης.
Την 1η Μαρτίου ένα δεξαμενόπλοιο που μετέφερε αργό πετρέλαιο χτυπήθηκε περίπου 44 μίλια ανοιχτά των ακτών του Ομάν, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένα μέλος του πληρώματος.
Λίγες ημέρες αργότερα, το πετρελαιοφόρο Sonangol Namibe με σημαία Μπαχαμών δέχθηκε επίθεση κοντά στο λιμάνι Khor al Zubair του Ιράκ.
Βίντεο που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο φαίνεται να δείχνει ένα θαλάσσιο drone να προσκρούει στο πλευρό του πλοίου, προκαλώντας ισχυρή έκρηξη και πυκνό καπνό.
Αεροπορικά drones και ψυχολογικός πόλεμος
Παράλληλα, στην περιοχή έχουν εμφανιστεί και ιρανικά UAV, δηλαδή μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Σύμφωνα με τον αναλυτή του βρετανικού think tank RUSI, Σιντάρθ Καουσάλ, τα εναέρια drones ενδέχεται να μην αποτελούν τόσο σοβαρή απειλή για τα ίδια τα πλοία όσο για τα πληρώματά τους.
Ωστόσο, η παρουσία τους λειτουργεί και σε ψυχολογικό επίπεδο, αυξάνοντας το αίσθημα απειλής και πίεσης για όσους επιχειρούν στην περιοχή.
Στο τραπέζι και το ενδεχόμενο ναρκοθέτησης
Ένα ακόμη σενάριο που προκαλεί έντονη ανησυχία είναι η πιθανότητα το Ιράν να έχει τοποθετήσει θαλάσσιες νάρκες στα Στενά του Ορμούζ.
Οι νάρκες αυτές, που έγιναν διαβόητες κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μπορούν να αποτελέσουν σοβαρή απειλή για κάθε πλοίο που διέρχεται από αμφισβητούμενα ύδατα.
Σύμφωνα με τον ίδιο αναλυτή, το Ιράν διαθέτει τόσο απλές νάρκες επαφής όσο και πιο εξελιγμένα συστήματα.
Οι πιο σύγχρονες εκδόσεις μπορούν να παραμένουν στον βυθό και να ενεργοποιούνται όταν ένας αισθητήρας ανιχνεύσει πλοίο να περνά από πάνω τους. Τότε απελευθερώνεται ένα φορτίο που λειτουργεί σαν μικρή τορπίλη.
Οι νάρκες αυτές μπορούν να τοποθετηθούν από πολεμικά πλοία, αλλά και από μικρά υποβρύχια.
Το Ιράν διαθέτει τα λεγόμενα «μίνι υποβρύχια», βασισμένα σε σχεδιασμό της Βόρειας Κορέας, τα οποία μπορούν να επιχειρούν κρυφά και να τοποθετούν νάρκες χωρίς να εντοπίζονται εύκολα.
