Είναι πρωτοφανής η ποσότητα χιονιού που έπεσε, γι’ αυτό αποκλειστήκαμε στην Αττική Οδό. Είναι πρωτοφανής η ποσότητα νερού που έπεσε, γι’ αυτό πνιγήκαμε στη Θεσσαλία.
Και τώρα φταίνε οι πρωτοφανείς άνεμοι για το ότι καίγεται η μία περιοχή μετά την άλλη. Πάντα κάτι φταίει. Ποτέ το κράτος. Ποτέ η προετοιμασία. Ποτέ ο σχεδιασμός.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο απλή. Μας αντιμετωπίζουν σαν να έχουμε μνήμη χρυσόψαρου. Κάθε καταστροφή βαφτίζεται «πρωτοφανής», κάθε αποτυχία παρουσιάζεται ως αναπόφευκτη και κάθε φορά ζητείται από τους πολίτες να ξεχάσουν όσα άκουγαν μέχρι χθες για το «επιτελικό κράτος» και την «ετοιμότητα».
Στην Ελλάδα, δυστυχώς, πρωτοφανές δεν είναι το φαινόμενο. Πρωτοφανής είναι η μονιμότητα των ίδιων δικαιολογιών.
Το «τουλάχιστον δεν κάηκαν άνθρωποι, τα σπίτια ξαναφτιάχνονται» δεν αρκεί πλέον για να κατευνάσει την οργή όσων είδαν τις περιουσίες τους να γίνονται στάχτη και, κυρίως, δεν είναι αλήθεια.
Όχι, τα σπίτια δεν ξαναφτιάχνονται έτσι απλά. Δεν πατάς ένα κουμπί και κάνεις restore μια ζωή. Δεν επιστρέφουν οι αναμνήσεις, οι κόποι δεκαετιών, οι οικονομίες μιας ολόκληρης ζωής.
Τι λες σε έναν άνθρωπο που δούλεψε δύο δουλειές για να χτίσει ένα μικρό εξοχικό; Που στερήθηκε διακοπές, έξοδα και χαρές για να βάλει κάθε χρόνο λίγα τούβλα ακόμη; Ότι «ξαναφτιάχνεται»;
Ωραία. Ας του φέρει κάποιος μια χρονομηχανή. Να γυρίσει τριάντα χρόνια πίσω. Να ξαναγίνει σαράντα αντί για εβδομήντα. Να ξαναδουλέψει δύο δουλειές. Να ξαναπεί στη γυναίκα και στα παιδιά του «φέτος όχι διακοπές». Να ξαναμαζέψει ευρώ-ευρώ τα χρήματα που έγιναν στάχτη μέσα σε λίγα λεπτά.
Γιατί με μια σύνταξη, με τις γνωστές αποζημιώσεις και με τις υποσχέσεις που ακούμε κάθε καλοκαίρι, τα σπίτια δεν ξαναφτιάχνονται. Απλώς μετατρέπονται σε έναν ακόμη αριθμό στις κυβερνητικές ανακοινώσεις και σε μία ακόμη υπόσχεση ότι «οι αποζημιώσεις θα δοθούν γρήγορα».
Και κάτι ακόμη. Αρκετά με το άλλοθι της κλιματικής κρίσης. Ναι, η κλιματική κρίση υπάρχει. Κανείς δεν την αμφισβητεί. Οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, οι άνεμοι δυναμώνουν, οι περίοδοι ξηρασίας μεγαλώνουν και όλο αυτό θα γίνεται χειρότερο χρόνο με τον χρόνο.
Ξέρετε όμως τι σημαίνει αυτό; Όχι ότι παραιτείσαι. Σημαίνει ότι προετοιμάζεσαι περισσότερο. Όταν ξέρεις ότι κάθε καλοκαίρι θα έχεις συνθήκες που ευνοούν τις πυρκαγιές, δεν μπορείς να εμφανίζεσαι κάθε Αύγουστο σαν να έπεσες από τα σύννεφα.
Αν η κλιματική κρίση είναι η νέα πραγματικότητα, τότε η πρόληψη δεν μπορεί να παραμένει η παλιά.
Δεν γίνεται κάθε χρόνο να ακούμε για «πρωτοφανείς συνθήκες» και κάθε χειμώνα να ξεχνάμε τους καθαρισμούς των δασών, τις αντιπυρικές ζώνες, τους δασικούς δρόμους, τις δεξαμενές νερού, την υπογειοποίηση εναέριων δικτύων μέσης και χαμηλής τάσης, τη στελέχωση των υπηρεσιών, τον συντονισμό.
Για όλα αυτά υπάρχουν πάντα εξαγγελίες, σχέδια, παρουσιάσεις και βαρύγδουπες δηλώσεις. Μέχρι να έρθει η πρώτη μεγάλη φωτιά. Μετά αρχίζουν οι δικαιολογίες.
Δεν γίνεται να θυμόμαστε την Πολιτική Προστασία μόνο όταν σηκωθούν τα Canadair. Και, κυρίως, δεν γίνεται η επιτυχία να πιστώνεται στην κυβέρνηση και η αποτυχία να χρεώνεται αποκλειστικά στον αέρα.
Δεν ζητάει κανείς από μια κυβέρνηση να μηδενίσει τις πυρκαγιές. Αυτό δεν μπορεί να το πετύχει καμία χώρα στον κόσμο. Οι πολίτες ζητούν κάτι πολύ πιο απλό. Να αισθάνονται ότι κάθε χρόνο το κράτος μαθαίνει από τα λάθη του. Στην Ελλάδα, όμως, συμβαίνει το αντίθετο.
Κάθε χρόνο καίγονται διαφορετικές περιοχές, αλλά ακούμε ακριβώς τις ίδιες δικαιολογίες.
Γιατί χωρίς μνήμη δεν υπάρχει λογοδοσία. Και χωρίς λογοδοσία κάθε καλοκαίρι μοιάζει με το πρώτο. Κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσουμε τι είναι τελικά πρωτοφανές. Πρωτοφανείς, τελικά, δεν είναι οι φωτιές. Πρωτοφανής είναι η απαίτηση να ξεχνάμε, κάθε καλοκαίρι, όσα έγιναν το προηγούμενο.
