Σε ένα εκρηκτικό σκηνικό για την παγκόσμια αγορά ενέργειας οδηγεί ο πόλεμος στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, με τις ισορροπίες να αλλάζουν δραματικά και τον ΟΠΕΚ να εμφανίζεται πιο αδύναμος από ποτέ.
Το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει παραλύσει λόγω της σύγκρουσης, προκαλώντας τεράστιες απώλειες για τις χώρες της Μέσης Ανατολής. Τα χαμένα έσοδα υπολογίζονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η παραγωγή έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα.
Ωστόσο, το πραγματικό «σοκ» αναμένεται όταν τα Στενά ανοίξουν ξανά. Τότε, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Ιράκ θα επιχειρήσουν να αυξήσουν μαζικά τις εξαγωγές τους για να καλύψουν τις απώλειες, δημιουργώντας συνθήκες υπερπροσφοράς στην αγορά.
Η εξέλιξη αυτή απειλεί να διαλύσει τον εύθραυστο έλεγχο του ΟΠΕΚ στις τιμές, καθώς τα κράτη-μέλη θα μπουν σε έναν άτυπο «πόλεμο» για μερίδια αγοράς. Ήδη, η συνοχή του οργανισμού έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, με αποχωρήσεις και μειωμένη επιρροή των βασικών παικτών.
Παράλληλα, η παραγωγή εκτός Μέσης Ανατολής, όπως στις ΗΠΑ και τη Βραζιλία, έχει ενισχυθεί, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα του ΟΠΕΚ να καθορίσει τις εξελίξεις.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η πλήρης επαναφορά της παραγωγής θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλεόνασμα έως και 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, πιέζοντας τις τιμές προς τα κάτω και εντείνοντας τον ανταγωνισμό.
Την ίδια ώρα, η ζήτηση παραμένει αβέβαιη, καθώς πολλές χώρες – κυρίως στην Ασία – έχουν περιορίσει την κατανάλωση και κινούνται προσεκτικά, αντλώντας από τα αποθέματά τους.
Μέσα σε αυτό το ασταθές περιβάλλον, η Σαουδική Αραβία καλείται να παίξει δύσκολο παιχνίδι ισορροπιών, χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα μπορέσει να επιβάλει περιορισμούς παραγωγής στους υπόλοιπους.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η επόμενη ημέρα στην αγορά πετρελαίου δεν θα θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν, με τον ΟΠΕΚ να βρίσκεται αντιμέτωπος με ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση της ιστορίας του.
