Το μείγμα είναι εκρηκτικό: οι τιμές στο φυσικό αέριο διατηρούνται σε πολύμηνα υψηλά, οι αποθήκες αδειάζουν με τον ταχύτερο ρυθμό από το 2016 και ο χειμώνας στην Ευρώπη προμηνύεται αρκετά πιο κρύος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Μέσα στο κλίμα αυτό, και με τους αναλυτές να μιλούν για την «τέλεια καταιγίδα» στην ενεργειακή αγορά της Ευρώπης, υπάρχουν δύο ημερομηνίες που θεωρούνται κομβικές. Πρόκειται για την 20η και την 31η του Δεκεμβρίου.
Στις 21 Νοεμβρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενίσχυσαν περαιτέρω τους οικονομικούς περιορισμούς στη Ρωσία. Αυτή τη φορά, η Gazprombank, μαζί με τις θυγατρικές της που εδρεύουν στην Ελβετία και περισσότερες από 50 μικρότερες ρωσικές τράπεζες που εμπλέκονται στη διευκόλυνση του ρωσικού εξωτερικού εμπορίου, προστέθηκαν στη λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ. Αυτό περιπλέκει την κατάσταση για τις ευρωπαϊκές χώρες που εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό αέριο, οι οποίες αναζητούν τρόπο να συνεχίσουν να πληρώνουν για τις προμήθειες μετά τις 20 Δεκεμβρίου, ο οποίος δεν θα παραβιάζει τις αιφνιδιαστικές κυρώσεις των ΗΠΑ.
Παράλληλα, στο τέλος του έτους λήγει η 5ετής συμφωνία διαμετακόμισης ρωσικού αερίου στην Ευρώπη, μέσω Ουκρανίας.
Ένα διόλου βελούδινο διαζύγιο στο φυσικό αέριο
Το διαζύγιο της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο μετά την εισβολή στην Ουκρανία, δεν ήταν ομαλό. Έχουν περάσει περισσότερα από δύο χρόνια από την έναρξη του REPowerEU , μιας πρωτοβουλίας για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών ορυκτών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2027, την εξοικονόμηση ενέργειας, τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και την παραγωγή καθαρής ενέργειας.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ΕΕ αναφέρει ότι κατάφερε, μεταξύ άλλων επιτυχιών, να μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 18%, να ξεπεράσει την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και να παράγει για πρώτη φορά περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από αιολική και ηλιακή ενέργεια παρά από αέριο.
Παρά τα επιτεύγματα αυτά, η ΕΕ δεν μπορεί να εφησυχάσει…
Η γεωπολιτική του φυσικού αερίου
Μια ανάλυση που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Brookings σημειώνει ότι παρά τη γρήγορη και δημιουργική απάντηση της Ευρώπης στην ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο, το ρωσικό αέριο συνέχισε να βρίσκει τον δρόμο του προς την ΕΕ, κρυφά ή φανερά, παρακάμπτοντας γύρους κυρώσεων .
Η στρατηγική της Ρωσίας να χειραγωγήσει την παροχή φυσικού αερίου για πολιτική μόχλευση ήταν μέρος μιας ευρύτερης γεωπολιτικής προσπάθειας για την εμβάθυνση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης, αναφέρει η ανάλυση. Αν και η Ρωσία αγωνίζεται να ανακατευθύνει τις εξαγωγές φυσικού αερίου της, καθώς η υπάρχουσα υποδομή δεν συνδέεται εύκολα με άλλες μεγάλες αγορές όπως η Κίνα, οι εταίροι της εντός της ΕΕ έχουν υποστηρίξει σκληρά για το ρωσικό φυσικό αέριο.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η Σλοβακία και η Ουγγαρία απέρριψαν την πρόταση της Επιτροπής να χρησιμοποιηθεί ο αγωγός Αδριατικής της Κροατίας για να αντικαταστήσει τις διακοπείσες ρωσικές προμήθειες πετρελαίου, επικαλούμενες ανησυχίες για το υψηλό κόστος και την αξιοπιστία.
