Kαι δεύτερο καμπανάκι από την ΕΕΔΑ (Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ), μέσα στην τρέχουσα θητεία της, για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου στη χώρα μας.
Η ΕΕΔΑ εγκαλεί την Ελλάδα για μια σειρά από πολύ σημαντικά ζητήματα που αφορούν στη λειτουργία της Δικαιοσύνης και προχωρά και σε συγκεκριμένες διορθωτικές συστάσεις.
Όπως βέβαια προκύπτει από τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης της ΕΕΔΑ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κατάσταση του Κράτος Δικαίου στις χώρες –μέλη της Ε.Ε για το έτος 2025, η Δικαιοσύνη στη χώρα μας δεν συμμορφώνεται με τις αποφάσεις των ευρωπαϊκών δικαστηρίων.
Ακόμα στην επίμαχη έκθεση αναδεικνύονται μείζονα ζητήματα όπως απειλές κατά τις ελευθερίας του λόγου, εμπλοκή της πολιτικής στο έργο των Ανεξάρτητων Αρχών, η χρόνια παθογένεια της ελληνικής Δικαιοσύνης που είναι η εξοργιστική καθυστέρηση στην έκδοση αποφάσεων καθώς και μη συμμόρφωση με αποφάσεις του δικαστηρίου του Στρασβούργου.
Σοβαρή απειλή κατά της ελευθερίας του λόγου
Παρά την βελτίωση στην παγκόσμια κατάταξη της ελευθερίας του λόγου, σύμφωνα με την έκθεση, η θέση της Ελλάδας παραμένει η χαμηλότερη στην ΕΕ με τις στρατηγικές αγωγές με στόχο το πάγωμα του λόγου (SLAPP) να παραμένουν μία από τις πιο σοβαρές απειλές για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Εμπλοκή της πολιτικής στις ανεξάρτητες αρχές
Μάλιστα, για δεύτερη φορά κατά τη διάρκεια της τρέχουσας θητείας της, η Ελληνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) απηύθυνε έκκληση προς την ελληνική κυβέρνηση να σεβαστεί τον θεσμικό ρόλο των Ανεξάρτητων Αρχών, όπως αυτός προβλέπεται από το Σύνταγμα και τους εκτελεστικούς νόμους.
Ενδεικτικά, εξέφρασε την ανησυχία της αναφορικά με την ανακοίνωση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής στις 4/2/2025 στην οποία σχολίαζε την απόφαση του Συνηγόρου του Πολίτη σχετικά με το Ναυάγιο της Πύλου. Στην εν λόγω ανακοίνωση υποβαθμίζεται η έρευνα της Ανεξάρτητης Αρχής του Συνηγόρου του Πολίτη για το Ναυάγιο της Πύλου, αποδίδοντάς της πολιτικά κίνητρα.
Ελλιπής πρόσβαση των γυναικών στη Δικαιοσύνη και μεγάλη αργοπορία
Η ΕΕΔΑ εντοπίζει επίσης την ελλιπή πρόσβαση των γυναικών στη Δικαιοσύνη και τα πρότυπα δίκαιης δίκης ως τους κύριους τομείς όπου εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την δικαστική προστασία μη αποτελεσματική.
Η εμφανής επικράτηση δικαστικών προκαταλήψεων και των έμφυλων στερεοτύπων μεταξύ του δικαστικού προσωπικού εξακολουθεί να αποτελεί ζήτημα για τη χώρα.
Επιπλέον, η υπερβολική διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών γενικότερα και η αναποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος παραμένουν τα κύρια εμπόδια για να απολαμβάνουν οι πολίτες στην Ελλάδα ένα πλήρες κράτους δικαίου.
Χαρακτηριστικά αναφέρει η έκθεση, ιδίως στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις πρώτου βαθμού, ότι ο μέσος χρόνος εκδίκασης αγγίζει τις 746 ημέρες — έναν από τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αντίστοιχα, οι ποινικές υποθέσεις απαιτούν κατά μέσο όρο 223 ημέρες μέχρι να εκδοθεί απόφαση. Αργοπορίες εντοπίζονται και στις διοικητικές διαφορές, με τα πρωτοβάθμια διοικητικά δικαστήρια να χρειάζονται περίπου 464 ημέρες για την εκδίκαση κάθε υπόθεσης. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου ο χρόνος αναμονής για την τελική απόφαση εκτοξεύεται στις 1.239 ημέρες.
Σημειώνεται ότι η ΕΕΔΑ έχει ήδη καταδικάσει την Ελλάδα για τον υπερβολικό φορμαλισμό των Ανωτάτων Δικαστηρίων της παραβιάζοντας έτσι το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (17.11.2022,αρ. προσφ. 34812/15).
