Από τον Ιούνιο, ο χειρότερος εφιάλτης των Ουκρανών αγροτών θα γίνει πραγματικότητα: η ΕΕ σταματά την ελεύθερη ροή αγροτικών αγαθών από την Ουκρανία.
Επισήμως, μιλάμε για ένα είδος «παύσης» στο εμπόριο χωρίς δασμούς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε μια «πράξη εφαρμογής» που θα ισχύει για όσο διάστημα διαρκεί η «εμβάθυνση και τροποποίηση» της ζώνης ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Ουκρανίας και ΕΕ, δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομία, τον προϋπολογισμό και τη γεωργία, Balazs Ujvari.
Το παρόν έγγραφο θα τεθεί σε ισχύ στις 6 Ιουνίου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν διευκρίνισε πώς ακριβώς θα αλλάξουν οι κανόνες.
Όπως γράφει το Bloomberg, καμία χώρα δεν έχει εκφράσει την αντίθεσή της στην κατάργηση του καθεστώτος ελεύθερου εμπορίου με visa.
Από την αρχή του πολέμου, η ευρωπαϊκή αγορά έχει καταστεί κλειδί για τις γεωργικές εξαγωγές της Ουκρανίας.
Για παράδειγμα, με βάση τα αποτελέσματα του περασμένου έτους, η Ευρώπη αντιπροσώπευε το 55% όλων των αποστολών και, ας πούμε, για τα βιολογικά προϊόντα (λαχανικά, μούρα κ.λπ.) το ποσοστό αυτό ήταν 95%.
Θεωρητικά, οι Ουκρανοί εξαγωγείς θα μπορούσαν να ανακατευθύνουν εν μέρει τις προμήθειες σε άλλες αγορές.
Αλλά, όπως λέει ο επικεφαλής της Λέσχης Οικονομικής Συζήτησης Oleg Beznin, η ουκρανική οικονομία θα χάσει περίπου 3 δισεκατομμύρια ευρώ φέτος.
Αυτό όχι μόνο θα επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη (η οποία ήδη μειώνεται), αλλά μπορεί επίσης να ωθήσει τις αρχές να κινηθούν προς την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος (hryvnia) προκειμένου να στηρίξουν τους εξαγωγείς και να αντισταθμίσουν την απώλεια εσόδων του προϋπολογισμού από τη μείωση των προμηθειών προς την ΕΕ.
Καταλάβαμε τι θα συμβεί με το εμπόριο χωρίς βίζα με την ΕΕ και πώς αυτό θα επηρεάσει την ουκρανική οικονομία.
Έχουν τελειώσει οι επιδοτήσεις;
Η ουκρανική κοινότητα εμπειρογνωμόνων μιλάει εδώ και πολύ καιρό για τους κινδύνους του τερματισμού του καθεστώτος συναλλαγών χωρίς βίζα με την ΕΕ.
Τι ίσχυε πριν από τον πόλεμο
Ας θυμηθούμε: πριν από τον πόλεμο, η προμήθεια ουκρανικών αγαθών στην Ευρώπη ήταν αυστηρά ρυθμιζόμενη.
Παρά την ισχύουσα συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ εκείνη την εποχή, τα περισσότερα είδη προϊόντων εξάγονταν βάσει ποσοστώσεων, οι οποίες ήταν γενικά πενιχρές και εξαντλούνταν μέσα σε λίγους μήνες ή και ημέρες.
Οι εταιρείες της Ουκρανίας μπορούσαν να εισάγουν «υπερβάλλοντες» όγκους πέραν των ποσοστώσεων μόνο με υψηλούς δασμούς, γεγονός που καθιστούσε πρακτικά αδύνατη την είσοδο των ουκρανικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά (για παράδειγμα, η ζάχαρη, λαμβάνοντας υπόψη τους δασμούς, σχεδόν διπλασιάστηκε σε τιμή).
Με την έναρξη του πολέμου, η ΕΕ ήρε όλους τους περιορισμούς στα ουκρανικά αγαθά, μετά τα οποία το μερίδιο της ευρωπαϊκής αγοράς στις εξαγωγές μας άρχισε να αυξάνεται ραγδαία (αυτό διευκολύνθηκε επίσης από προβλήματα πρόσβασης σε άλλες αγορές λόγω περίπλοκης εφοδιαστικής, ειδικά σε σχέση με το μπλοκάρισμα των λιμένων).
Ως αποτέλεσμα, εάν, για παράδειγμα, το 2021 περίπου το 36% των ουκρανικών γεωργικών εξαγωγών κατευθύνθηκε στην ΕΕ, τότε μέχρι το τέλος του 2022 το ποσοστό είχε αυξηθεί στο 55,5%. Για ορισμένα προϊόντα, οι όγκοι έχουν αυξηθεί αρκετές φορές.
Για παράδειγμα, οι εξαγωγές αυγών προς την ΕΕ έχουν αυξηθεί πάνω από 4 φορές σε δύο χρόνια (από λιγότερους από 8 χιλιάδες τόνους το 2021 σε 32,2 χιλιάδες το 2023), οι εξαγωγές κοτόπουλου έχουν υπερδιπλασιαστεί (από 84,6 χιλιάδες τόνους σε 171,5 χιλιάδες) και οι εξαγωγές ζάχαρης έχουν αυξηθεί 67 φορές (από 7,4 χιλιάδες τόνους σε 495,8 χιλιάδες).
