Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στέλνουν σαφές μήνυμα προς την Πορτογαλία: οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ στον τουρισμό και την εστίαση πρέπει να τελειώσουν. Μετά από μια δεκαετία ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης, που θεσπίστηκε την περίοδο της «τρόικας» για να στηριχθεί η απασχόληση, οι δύο θεσμοί θεωρούν ότι το μέτρο έχει πλέον χάσει τον σκοπό του.
Παρά τον χαμηλό ΦΠΑ —6% στη διαμονή και 13% στην εστίαση— οι τιμές σε εστιατόρια, μπαρ, καφέ και ξενοδοχεία έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά την πανδημία. Ακόμη και η ίδια η πορτογαλική φορολογική διοίκηση αναρωτιέται αν η ειδική μεταχείριση ωφελεί πραγματικά τον καταναλωτή ή απλώς μειώνει τα δημόσια έσοδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας U‑TAX του υπουργείου Οικονομικών, η χώρα έχασε περίπου 1 δισ. ευρώ σε φορολογικά έσοδα το 2024, ενώ η εικόνα για το 2025 αναμένεται παρόμοια. Την ίδια στιγμή, η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και ο κλάδος της φιλοξενίας δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα δημιουργίας θέσεων εργασίας, αλλά έλλειψη προσωπικού.
Το ΔΝΤ, μετά από τεχνική αποστολή στη Λισαβόνα, επανέλαβε την πάγια σύστασή του: απλοποίηση του φορολογικού συστήματος και κατάργηση των προνομιακών συντελεστών. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα τέτοιων φορολογικών εξαιρέσεων.
Η συζήτηση αναμένεται να ενταθεί, καθώς η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για δημοσιονομικά έσοδα και την προστασία ενός κλάδου που αποτελεί βασικό πυλώνα της πορτογαλικής οικονομίας.
