Γιατί ανοίγει από την κυβέρνηση η συζήτηση για ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων και στην Ελλάδα. Το τάιμινγκ των νέων δηλώσεων και τα σενάρια. Οι κινήσεις σε ΝΑ Ευρώπη, Τουρκία και Μ. Ανατολή και οι επιστημονικές εξελίξεις γύρω από τους SMRs.
Το έδαφος για να μπει στον νέο κόσμο της πυρηνικής ενέργειας και μάλιστα ανοίγοντας συζήτηση για τις σύγχρονες μικρές μονάδες, γνωστές ως αντιδραστήρες «τσέπης» SMRs, προλειαίνει η Ελλάδα και μάλιστα δια στόματος κυβερνητικών αξιωματούχων.
Τις εξελίξεις σηματοδοτεί η προ μερικών εβδομάδων δημόσια τοποθέτηση του Γενικού Γραμματέα Έρευνας και Καινοτομίας Αν. Γαϊτάνη, στην πρώτη ανοικτή συζήτηση για τη νέα πυρηνική εποχή, ο οποίος έκανε λόγο για την ανάγκη να εξετάσουμε την ανάπτυξη τέτοιων πυρηνικών αντιδραστήρων και στην Ελλάδα.
«Λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις στους αντιδραστήρες σύντηξης, θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν, ως Ελλάδα, αξίζει να επενδύσουμε στην επόμενη γενιά των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Γαϊτάνης σε ημερίδα που διοργάνωσε το think tank Ινστιτούτο Εξωτερικών Υποθέσεων. Αξιοπρόσεκτη η πολύ μεγάλη συμμετοχή από πλειάδα Ελλήνων και ξένων επιστημόνων, ερευνητικών κέντρων και ινστιτούτων που κινούνται στον χώρο.
Μέχρι σήμερα συζητούνταν εσωτερικά στην κυβέρνηση κάποια σενάρια. Είτε μια «πυρηνική συνεργασία» της Ελλάδας με τη Βουλγαρία που κατασκευάζει δύο νέους αντιδραστήρες στο Κοζλοντούι, δηλαδή να μπει μετοχικά μια ελληνική επιχείρηση σε κάποιον από αυτούς, είτε μια 20ετής συμφωνία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Δηλαδή να συνάψει η Ελλάδα μια μακροπρόθεσμη συμφωνία με τον πυρηνικό σταθμό, ένα διμερές συμβόλαιο (PPA) σε ανταγωνιστικές τιμές, προκειμένου να αγοράζουμε μέρος από την πρόσθετη παραγωγή ενέργειας.
Τώρα, μπαίνει για πρώτη φορά πιο επίσημα στο τραπέζι και η ιδέα ανάπτυξης στη χώρα μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small modular reactors – SMRs), γνωστών και ως αντιδραστήρων «τσέπης».
Κρίνοντας από τις εξελίξεις και χωρίς να έχει εκδηλωθεί κάποια υψηλότερης σημασίας κυβερνητική πρωτοβουλία, γίνεται προφανές ότι η δήλωση Μητσοτάκη το καλοκαίρι στον Economist ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί μονόδρομο για το net zero σενάριο προφανώς και δεν ήταν τυχαία.
Η κυβέρνηση επιχειρεί καιρό τώρα να ζυγίσει αντιδράσεις, ειδικά σε μια γειτονιά γεμάτη από πυρηνικά, όπου Ρουμανία, Βουλγαρία και Τουρκία «τρέχουν» τα δικά τους προγράμματα, και άλλες όπως η Σερβία το εξετάζουν, ωστόσο δημόσιες τοποθετήσεις όπως αυτή του Γ. Γραμματέα Έρευνας δείχνουν ότι επιχειρείται ένα βήμα παραπέρα.
Η κουβέντα αρχίζει να ξεφεύγει από τη στενή σφαίρα των σκέψεων και εσωτερικών ζυμώσεων από ένα στενό κύκλο κυβερνητικών στελεχών και επιστημόνων και προσλαμβάνει σταδιακά χαρακτήρα δημόσιας συζήτησης. Αυτή μπορεί ακόμη να μην έχει ανοίξει από τα αρμόδια υπουργεία, ωστόσο όλα δείχνουν ότι πλησιάζει η στιγμή που θα γίνει κι αυτό.
