Η είδηση για την επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, όπως παρουσιάζεται μέσα από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, αναδεικνύει για ακόμη μια φορά το μοντέλο της «διπλωματίας του θεάματος» που ακολουθεί ο Αμερικανός πρόεδρος, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την ουσία και τη σταθερότητα τέτοιων κινήσεων.
Διπλωματία του «βλέποντας και κάνοντας»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, με την προσφιλή του ατάκα «θα δούμε τι θα συμβεί», επιβεβαιώνει ότι η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ένα τηλεοπτικό reality παρά ως μια συγκροτημένη στρατηγική. Ενώ κάνει λόγο για συμφωνία που είναι «πολύ κοντά», η ασάφεια των δηλώσεών του και η εξάρτηση της επιτυχίας από μια πιθανή συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ, δείχνουν έναν ηγέτη που επενδύει περισσότερο στις εντυπώσεις και στις φωτογραφίες των υπογραφών, παρά στις εγγυήσεις για μια βιώσιμη ειρήνη.
Το ρίσκο της «βιαστικής» εκεχειρίας
Η σπουδή του Τραμπ να δηλώσει από το Λας Βέγκας ότι ο πόλεμος «μάλλον θα τελειώσει σύντομα» μοιάζει περισσότερο με προεκλογικού τύπου πυροτέχνημα παρά με ρεαλιστική εκτίμηση. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι βιαστικές συμφωνίες που στηρίζονται σε «μνημόνια κατανόησης» και παραπέμπουν τα «τεχνικά και ακανθώδη θέματα» για το μέλλον (εντός 60 ημερών), συχνά καταρρέουν με την ίδια ταχύτητα που υπογράφηκαν. Ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να αγνοεί το βάθος των γεωπολιτικών διαφορών, επιδιώκοντας μια γρήγορη «νίκη» που θα μπορεί να παρουσιάσει στο ακροατήριό του.
Η εξάρτηση από μεσολαβητές και το «θολό» τοπίο
Είναι αξιοσημείωτο ότι η πρόοδος στα πραγματικά δύσκολα ζητήματα φαίνεται να εξαρτάται από τον αρχιστράτηγο του Πακιστάν, Ασίμ Μουνίρ, και όχι από την άμεση διπλωματική ικανότητα της Ουάσινγκτον. Αυτό ενισχύει την κριτική ότι ο Τραμπ απομονώνει τη χώρα του από παραδοσιακές διπλωματικές οδούς, προτιμώντας παρασκηνιακά ντίλ που στερούνται διαφάνειας.
Για άλλη μια φορά, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να επιβάλει τη δική του ατζέντα μέσω αισιόδοξων αλλά ατεκμηρίωτων ισχυρισμών. Η πιθανή παράταση της εκεχειρίας και η υπογραφή μιας «επί της αρχής» συμφωνίας μπορεί να ικανοποιούν το ναρκισσιστικό του προφίλ ως «dealmaker», όμως η έλλειψη λεπτομερειών και η μετατόπιση των προβλημάτων για αργότερα, αφήνουν την περιοχή της Μέσης Ανατολής σε μια επικίνδυνη ισορροπία, έρμαια των διαθέσεων της στιγμής.
