Τρίβουν τα χέρια τους στην Κολομβία με τα lockdown και τα μέτρα περιορισμού: Στα ύψη η χρήση κόκας σε όλη την Ευρώπη

Στην Ευρώπη η κατανάλωση κοκαΐνης έχει φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ τη διετή περίοδο της πανδημίας. Κατ’ επέκταση αυξήθηκε αναλογικά και η καλλιέργεια κόκας στην Κολομβία, με τους αγρότες της χώρας να βλέπουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή.

Το 2017 ο Κολομβιανός αγρότης Ουάιλντερ Φράνκο εντάχθηκε σε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα για να σταματήσει την παραγωγή κοκαΐνης. «Αποσύραμε όλα τα φυτά και πήραμε οικονομική βοήθεια όταν το πρόγραμμα ήταν ενεργό. Πέντε χρόνια μετά μην την είδατε την κυβέρνηση» εξομολογείται ο ίδιος μιλώντας στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Μάλιστα ο ίδιος αντί για μπανανοφυτείες καλλιεργεί ξανά κοκαΐνη, λέγοντας  χαρακτηριστικά: «Για μένα το φυτό κόκας σημαίνει ψωμί, οδοντόκρεμα, εισιτήριο λεωφορείου».

Με αυτόν τον τρόπο βγάζει τα προς το ζην εδώ και δώδεκα χρόνια. Ο ίδιος έχει στο Τιμπού, στη βορειοανατολική Κολομβία περίπου 20.000 φυτά με τα οποία προμηθεύει έξι άτομα. «Θέλουμε να είμαστε νόμιμοι αλλά η πείνα μιλάει πιο δυνατά» δήλωσε ο ίδιος. Πολλοί γείτονές του είναι σαν αυτόν ενώ η περιοχή Τιμπού αποτελεί την μεγαλύτερη κοινότητα καλλιέργειας κόκας. Η Κολομβία κατέχει την πρώτη θέση στη παραγωγή κοκαΐνης στον κόσμο.

Τα τελευταία χρόνια επικρατούσε ησυχία γύρω από τα καρτέλ ναρκωτικών όπως το περίφημο Μεντεγίν, όπου κάποτε έδρευε ο βαρόνος των ναρκωτικών Πάμπλο Εσκομπάρ. Αυτή τη στιγμή μια νέα γενιά βαρόνων ναρκωτικών είναι ενεργή, όπως ο αρχηγός του καρτέλ «Clan del Golfo» Οτόνιελ που συνελήφθη το 2021, αλλά αυτή προτιμά να είναι διακριτική. Μετά την ειρηνευτική συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της κυβέρνησης και των ανταρτών FARC το 2016, αποστάτες πρώην μαχητές των FARC ή άλλες εγκληματικές οργανώσεις έχουν αναλάβει τον έλεγχο του εμπορίου κοκαΐνης.

Εν μέσω πανδημίας αύξηση της χρήσης κοκαΐνης

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, η καλλιέργεια κόκας στην Κολομβία έχει σημειώσει αύξηση 43% συγκριτικά με πέρυσ,ι ένα ιστορικά υψηλό ποσοστό. Στη συνέχεια ένα μεγάλο ποσοστό της παραγωγής διακινείται λαθραία στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Στη Γερμανία και την Ολλανδία για παράδειγμα κατασχέθηκαν τεράστιες ποσότητες και πολλά δίκτυα διακινητών έχουν καταρρεύσει. «Η άνοδος του δολαρίου εν μέσω της πανδημίας και η απελπισία των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο τους ωθεί να καταναλώνουν περισσότερο αλκοόλ και ναρκωτικά αυξάνοντας την προσφορά» αναφέρει ο Ντανιέλ Μεχία, καθηγητής Οικονομικών στην πρωτεύουσα της χώρας, την Μπογκοτά.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Εγκληματολογική Υπηρεσία η κατανάλωση κοκαΐνης στη Γερμανία σημείωσε επίσης αύξηση ρεκόρ, και ταυτόχρονα οι αγρότες και οι έμποροι ναρκωτικών στην Κολομβία αύξησαν την παραγωγή. «Πολλές αγροτικές περιοχές είναι φτωχές ούτως ή άλλως και το κράτος απουσιάζει. Οι αγρότες βλέπουν την κόκα ως τη μόνη επιλογή», λέει η Κολομβιανή δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ρόσα Μαρία Πάρρα. Τα μέτρα κατά του κορωνοϊού πρόσθεσαν προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Ένα μέρος της καλλιεργούμενης γης θα έπρεπε εδώ και καιρό να έχει αποψιλωθεί και ένα άλλο να αξιοποιηθεί με στροφή των αγροτών σε άλλες καλλιέργειες. Η συμφωνία του 2016 περιλάμβανε μια στρατηγική για την απελευθέρωση των αγροτών από τη φτώχεια με επιδοτήσεις για εναλλακτικές καλλιέργειες, όπως ο καφές, το ζαχαροκάλαμο και οι μπανάνες, και σχέδια για την αγροτική ανάπτυξη. Ωστόσο ένα μεγάλο ποσοστό της συμφωνίας πέφτει στο κενό για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων, σύμφωνα με τη δικηγόρο Πάρρα, επειδή οι ένοπλες ομάδες αναγκάζουν τους αγρότες, τον πιο αδύναμο κρίκο της αλυσίδας, να φυτέψουν κόκα.

Απάντηση