Οι συντάξεις που θα λάβει το 20% των Ευρωπαίων εργαζομένων θα είναι συντάξεις φτώχειας, προειδοποιεί η ευρωπαϊκή εποπτική αρχή και προτείνει «ριζικές μεταρρυθμίσεις».
«Ενας στους πέντε Ευρωπαίους διατρέχει ήδη τον κίνδυνο να ζήσει σε συνθήκες φτώχειας σε μεγάλη ηλικία», αναφέρει η Πέτρα Χίλκεμα, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (European Insurance and Occupational Pensions Authority, EIOPA), με έδρα τη Φρανκφούρτη.
«Ειλικρινά, πρόκειται για εξωφρενικά υψηλό ποσοστό. Και, αν ακολούθως επικεντρωθούμε στις γυναίκες, αυτές διατρέχουν κατά 30% υψηλότερο κίνδυνο για αυτό», πρόσθεσε η ίδια, σε συνέντευξή της στο Politico.
Η πρόνοια για τους πολίτες της τρίτης ηλικίας θεωρείται ένα από τα θεμέλια της ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής. Τουλάχιστον θεωρητικά γιατί στην πράξη οι απανωτές οικονομικές κρίσεις και οι πολιτικές λιτότητας έχουν πλήξει τους πιο ευάλωτους ενώ οι συντάξεις – και συνολικά το ασφαλιστικό σύστημα – είναι εδώ και πάνω από 25 χρόνια μόνιμο σημείο τριβής και αντιπαράθεσης μεταξύ συνδικάτων και κυβερνήσεων.
Η αύξηση των ορίων ηλικίας που έχει εφαρμοστεί και συνεχίζει να εφαρμόζεται σε ευρωπαϊκά κράτη δεν έχει λύσει το πρόβλημα το οποίο φαίνεται να επιδεινώνεται σε βάθος χρόνου.
Η δημογραφική πίεση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Ο πληθυσμός της Ευρώπης γερνάει ραγδαία και μέσα σε 40 χρόνια, μόλις 1,5 εργαζόμενος θα αντιστοιχεί σε κάθε συνταξιούχο, δηλαδή το ήμισυ του τρέχοντος δείκτη.
Οι συστάσεις της Ε.Ε.
«Ορισμένες χώρες είναι ήδη εκεί. Και αυτό είναι μη βιώσιμο», δήλωσε η Χίλκεμα. «Η Ευρώπη έχει πρόβλημα συντάξεων και οι χώρες που δεν έχουν ισχυρά συστήματα συμπληρωματικής συνταξιοδότησης διατρέχουν πραγματικά κίνδυνο».
Για δεκαετίες, το τυπικό ευρωπαϊκό μοντέλο ήταν να βασίζεται σε ένα κρατικό συνταξιοδοτικό σύστημα για τη φροντίδα των πολιτών στην τρίτη ηλικία. Αυτό τώρα, σύμφωνα με τη Χίλκεμα, συνεπάγεται μεγάλο κόστος που τα κράτη δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν.
Μία από τις λύσεις που προκρίνει η ίδια είναι η δημιουργία συμπληρωματικών ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων. Τους προσεχείς μήνες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκδώσει συστάσεις σχετικά με τους λογαριασμούς ταμιευτηρίου και τις συντάξεις, σε μια «προσπάθεια αντιμετώπισης των δημογραφικών και οικονομικών προκλήσεων της Ε.Ε.».
Εως το τέλος του έτους, θα προτείνει στις κυβερνήσεις να δημιουργήσουν ψηφιακούς λογαριασμούς για τις αποταμιεύσεις και τις επενδύσεις που είναι διαθέσιμες για κάθε πολίτη, συστήματα παρακολούθησης των συντάξεων, πίνακες ελέγχου για την επικοινωνία των συνταξιοδοτικών παροχών και φορολογικά κίνητρα, για να καταστούν οι αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση πιο ελκυστικές. Θα επανεξετάσει επίσης τους κανόνες της ΕΕ για τα συνταξιοδοτικά ταμεία των εργαζομένων και τα συνταξιοδοτικά επενδυτικά προϊόντα.
Οι μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό από τις κυβερνήσεις επιφέρουν συνήθως δυσμενέστερες συνθήκες για εργαζόμενους και συνταξιούχους και λειτουργούν σχεδόν πάντα ως πυροκροτητής αντιδράσεων.
Ενδεικτικό είναι ότι η «πρόταση» του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στους νέους να αποταμιεύουν για τη συνταξιοδότησή τους, προκάλεσε τη δυσαρέσκεια των συνδικάτων που υπερασπίζονται το κρατικό συνταξιοδοτικό σύστημα.
Στη Γαλλία πάλι ο Φρανσουά Μπαϊρού έχασε την υποστήριξη των Σοσιαλιστών όταν εργαζόμενοι και εργοδότες δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για τις μεταρρυθμίσεις των συντάξεων.
